Lịch sử Đội tuyển Mỹ: Từ Phép màu trên cỏ đến Thế hệ vàng

Trong khu vực Bắc Mỹ, Trung Mỹ và Caribbean (CONCACAF), Hoa Kỳ cùng với Mexico là hai thế lực thống trị, cạnh tranh gay gắt cho các danh hiệu châu lục và vé tham dự World Cup.

Giai đoạn hình thành và kỷ nguyên sơ khai (1885 – 1930)

Lịch sử bóng đá quốc tế của Hoa Kỳ bắt đầu từ rất sớm. Đội tuyển không chính thức đầu tiên được thành lập vào ngày 28/11/1885 trong trận đấu với Canada tại Kearny, New Jersey (thua 0-1). Đây được coi là trận đấu quốc tế đầu tiên diễn ra bên ngoài Vương quốc Anh.

Trận đấu quốc tế chính thức đầu tiên được công nhận bởi Liên đoàn Bóng đá Hoa Kỳ diễn ra vào ngày 20/8/1916. Tại Sân vận động Olympic Stockholm (Thụy Điển), Hoa Kỳ đã đánh bại đội chủ nhà Thụy Điển với tỷ số 3-2.

Tại kỳ World Cup đầu tiên được tổ chức năm 1930 ở Uruguay, Hoa Kỳ đã tạo nên cột mốc lịch sử chưa từng lặp lại. Đội tuyển đánh bại Bỉ và Paraguay cùng với tỷ số 3-0 ở vòng bảng. Trong trận gặp Paraguay, FIFA sau này đã xác nhận Bert Patenaude là người ghi cả ba bàn thắng, trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử lập hat-trick tại một kỳ World Cup.

Dù thua Argentina 1-6 ở bán kết, nhưng dựa trên thành tích tổng thể, FIFA xếp hạng Hoa Kỳ đứng thứ Ba chung cuộc. Đây vẫn là thành tích tốt nhất của một đội tuyển ngoài châu Âu và Nam Mỹ trong lịch sử World Cup tính đến nay.

Giai đoạn khủng hoảng và "Phép màu trên cỏ" (1934 – 1989)

Sau khi rút lui khỏi giải năm 1938 và sự gián đoạn do Thế chiến II, Hoa Kỳ trở lại World Cup 1950 tại Brazil. Tại đây, họ đã tạo ra một trong những cú sốc lớn nhất lịch sử bóng đá thế giới khi đánh bại đội tuyển Anh hùng mạnh với tỷ số 1-0 nhờ bàn thắng của Joe Gaetjens. Trận đấu này được mệnh danh là "The Miracle on Grass" (Phép màu trên cỏ). Tuy nhiên, đội vẫn bị loại ngay sau vòng bảng.

Sau năm 1950, bóng đá Hoa Kỳ rơi vào giai đoạn thoái trào kéo dài suốt 40 năm. Đội tuyển liên tục thất bại trong việc giành vé dự World Cup từ năm 1954 đến 1986.

Sự trỗi dậy và ổn định (1990 – 2014)

Năm 1990, Hoa Kỳ chấm dứt cơn khát World Cup sau 40 năm nhờ chiến thắng 1-0 trước Trinidad & Tobago ở lượt trận cuối cùng vòng loại. Dù thua cả 3 trận tại World Cup 1990 trên đất Ý, đây là bước đệm quan trọng cho sự phát triển sau này.

Năm 1994, Hoa Kỳ đăng cai World Cup. Dưới sự dẫn dắt của HLV Bora Milutinovic, đội tuyển đã vượt qua vòng bảng (thắng Colombia 2-1 trong trận đấu đầy cảm xúc và bi kịch liên quan đến bàn phản lưới nhà của Andres Escobar). Đội dừng bước ở vòng 16 đội sau khi thua Brazil 0-1, nhà vô địch năm đó.

Năm 1995, với tư cách khách mời tại Copa America, Hoa Kỳ gây bất ngờ lớn khi đứng đầu bảng (đánh bại cả Chile và Argentina), loại Mexico ở tứ kết và cán đích ở vị trí thứ 4 chung cuộc.

Đỉnh cao của kỷ nguyên hiện đại đến vào World Cup 2002. Hoa Kỳ đánh bại Bồ Đào Nha 3-2 ở vòng bảng và vượt qua đại kình địch Mexico 2-0 ở vòng 16 đội. Tại tứ kết, họ chỉ chịu thua Đức 0-1 trong một trận đấu gây tranh cãi về tình huống để bóng chạm tay của Torsten Frings.

Tại Confederations Cup 2009, Hoa Kỳ gây chấn động khi đánh bại đội tuyển Tây Ban Nha (đang là nhà vô địch châu Âu và giữ kỷ lục 35 trận bất bại) với tỷ số 2-0 ở bán kết. Họ dẫn trước Brazil 2-0 trong hiệp một trận chung kết nhưng thua ngược 2-3, giành ngôi Á quân.

Ở World Cup năm sau đó, Landon Donovan ghi bàn thắng để đời vào lưới Algeria ở phút bù giờ, giúp Hoa Kỳ lần đầu tiên đứng đầu bảng kể từ năm 1930.

Tại World Cup 2014, Hoa Kỳ vượt qua "bảng tử thần" (có Đức, Bồ Đào Nha, Ghana). Trong trận vòng 16 đội gặp Bỉ, thủ môn Tim Howard lập kỷ lục World Cup với 15 pha cứu thua, dù đội nhà thất bại 1-2 sau hiệp phụ.

Biến động và thế hệ vàng (2015 – nay)

Tháng 10/2017, thảm họa xảy ra khi Hoa Kỳ để thua Trinidad & Tobago 1-2 ở lượt trận cuối cùng, qua đó lần đầu tiên vắng mặt tại World Cup kể từ năm 1986. Sự kiện này dẫn đến một cuộc cải tổ toàn diện.

Cuối thập niên 2010 chứng kiến sự xuất hiện của "Thế hệ vàng" với các cầu thủ thi đấu tại các CLB hàng đầu châu Âu như Christian Pulisic, Weston McKennie, Tyler Adams, Gio Reyna...

Thế hệ này đã giành chức vô địch CONCACAF Nations League đầu tiên (2021) và Gold Cup 2021.

Đội tuyển trở lại World Cup 2022, vượt qua vòng bảng với thành tích bất bại (trong đó có trận hòa Anh 0-0) trước khi thua Hà Lan 1-3 ở vòng 16 đội.

Mỹ đã bổ nhiệm Mauricio Pochettino làm thuyền trưởng mới vào tháng 9/2024, chuẩn bị cho chiến dịch World Cup 2026 trên sân nhà.

Kình địch

Mexico

Đây là cặp đấu kinh điển nhất của bóng đá Bắc Mỹ. Mexico từng thống trị hoàn toàn trong thế kỷ 20, nhưng Hoa Kỳ đã cân bằng thế trận từ năm 2000. Cụm từ "Dos a Cero" (2-0) trở thành biểu tượng cho sự thống trị của Mỹ trước Mexico tại các trận vòng loại World Cup trên sân nhà Columbus, Ohio.

Canada

Sự trỗi dậy của bóng đá Canada gần đây đã hâm nóng lại mối quan hệ láng giềng. Canada từng đánh bại Mỹ tại vòng loại World Cup 2022, nhưng Mỹ đã thắng lại ở chung kết Nations League 2023.

Costa Rica

Đối thủ khó chịu nhất của Mỹ tại Trung Mỹ. Mỹ chưa bao giờ thắng trên sân khách tại Costa Rica. Trận đấu nổi tiếng nhất là "Snow Clasico" năm 2013, khi Mỹ thắng 1-0 trong bão tuyết tại Colorado.

Sân vận động và văn hoá cổ động

Sân vận động

Khác với nhiều quốc gia, USMNT không có một sân vận động quốc gia cố định. Họ thi đấu luân phiên trên khắp đất nước để phục vụ người hâm mộ.

• Robert F. Kennedy Memorial Stadium (Washington, D.C.): Sân đấu tổ chức nhiều trận nhất (24 trận).

• Rose Bowl (Pasadena): Nơi tổ chức chung kết World Cup 1994.

Hội cổ động viên

• Sam's Army: Nhóm CĐV lâu đời, hoạt động mạnh từ sau World Cup 1994, nổi bật với trang phục màu đỏ.

• The American Outlaws: Thành lập năm 2007, hiện là nhóm CĐV lớn nhất, mang lại bầu không khí cuồng nhiệt và chuyên nghiệp hơn cho các trận đấu của đội tuyển.