Lịch sử Đội tuyển bóng đá quốc gia Qatar: Từ vùng trũng đến nhà vua châu Á

Giai đoạn hình thành: Bóng đá và dầu mỏ (1940s – 1960s)

Bóng đá du nhập vào Qatar song hành với việc phát hiện ra các mỏ dầu tại Dukhan vào năm 1940. Đến năm 1948, các đội bóng đầu tiên được thành lập bởi những công nhân dầu khí ngoại quốc đến từ Ấn Độ và các quốc gia Ả Rập khác.

Giải đấu đầu tiên được ghi nhận tại quốc gia này là "Ezz Eddin Tournament" do Công ty Dầu khí Qatar tổ chức năm 1951. Sự quan tâm ngày càng lớn đối với môn thể thao vua đã dẫn đến việc thành lập Liên đoàn bóng đá Qatar (QFA) vào năm 1960. QFA chính thức gia nhập FIFA vào năm 1963, đặt nền móng cho sự phát triển chuyên nghiệp sau này.

Bước ra ánh sáng và khẳng định vị thế (1970s – 1990s)

Trận đấu quốc tế chính thức đầu tiên của Qatar diễn ra vào ngày 27/3/1970 tại Gulf Cup (Cúp Vùng Vịnh) trước chủ nhà Bahrain, kết thúc với thất bại 1-2. Trong những năm đầu thập niên 70, Qatar thường xuyên đứng cuối bảng tại các giải đấu khu vực.

Bước ngoặt đến vào năm 1974 khi Qatar giành chiến thắng quốc tế đầu tiên (4-0 trước Oman) và giành hạng 3 tại Gulf Cup năm đó.

Sau nhiều lần lỡ hẹn, Qatar đã đăng cai Gulf Cup 1992 và giành chức vô địch lịch sử trên sân nhà dưới sự dẫn dắt của HLV Sebastiao Lapola. Huyền thoại Mubarak Mustafa là ngôi sao sáng nhất khi giành cả giải Vua phá lưới và Cầu thủ xuất sắc nhất giải.

Tuy nhiên, thập niên 90 cũng chứng kiến những nốt trầm khi Qatar liên tục thất bại ở ngưỡng cửa cuối cùng của vòng loại World Cup, đặc biệt là chiến dịch vòng loại World Cup 1998 (thua Saudi Arabia trận quyết định).

Kỷ nguyên hiện đại: Đầu tư và Trái ngọt (2000 – 2020)

Giai đoạn đầu thế kỷ 21, Qatar thực hiện chính sách nhập tịch cầu thủ và thuê các HLV danh tiếng (như Philippe Troussier, Bruno Metsu) nhưng không đạt được sự ổn định. Điểm sáng lớn nhất là chức vô địch Gulf Cup 2004 và Huy chương vàng ASIAD 2006 (đội U23).

Tháng 12 năm 2010, Qatar gây chấn động thế giới khi giành quyền đăng cai FIFA World Cup 2022. Sự kiện này đã kích hoạt một chiến lược phát triển bóng đá trẻ bài bản, lấy nòng cốt là Học viện Aspire.

Trước thềm World Cup, Qatar vô địch Gulf Cup 2014 sau khi đánh bại Saudi Arabia ngay tại Riyadh. Trong khi đó, chức vô địch Asian Cup 2019 là chiến tích vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Qatar. Dưới sự dẫn dắt của Felix Sanchez Bas, Qatar toàn thắng 7 trận, ghi 19 bàn và chỉ thủng lưới 1 lần. Họ lần lượt đánh bại các ông lớn như Saudi Arabia, Iraq, Hàn Quốc và hạ gục Nhật Bản 3-1 trong trận chung kết.

Đội tuyển Qatar cũng tích cực tham dự các giải đấu ngoài châu lục để cọ xát như Copa America 2019 (khách mời), CONCACAF Gold Cup 2021 (vào đến Bán kết) và FIFA Arab Cup 2021 (Hạng 3).

Từ ác mộng World Cup 2022 đến sự trở lại mạnh mẽ

Mặc dù có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, kỳ World Cup trên sân nhà đã trở thành một kỷ niệm buồn. Qatar trở thành đội chủ nhà đầu tiên thua trận khai mạc (0-2 trước Ecuador). Họ cũng là đội chủ nhà đầu tiên bị loại chỉ sau 2 lượt trận vòng bảng, đồng thời là đội chủ nhà có thành tích tệ nhất lịch sử: 0 điểm, thua cả 3 trận.

Chỉ 14 tháng sau thất bại tại World Cup, Qatar đã lột xác tại Asian Cup 2023 (tổ chức trên sân nhà). Với phong độ chói sáng của Akram Afif (Vua phá lưới, Cầu thủ xuất sắc nhất), Qatar đã vượt qua hàng loạt đối thủ sừng sỏ.

Trong trận chung kết kịch tính với Jordan, cú hat-trick phạt đền của Afif đã giúp Qatar thắng 3-1, qua đó bảo vệ thành công ngôi vô địch.

Ngày 14 tháng 10 năm 2025 đánh dấu một cột mốc lịch sử mới. Qatar đã chính thức giành vé tham dự FIFA World Cup 2026 sau chiến thắng 2-1 trước UAE. Đây là lần đầu tiên "The Maroons" giành quyền tham dự World Cup thông qua con đường vòng loại chính thức (không tính suất chủ nhà năm 2022).

Dưới sự dẫn dắt của HLV Julen Lopetegui, đội tuyển Qatar đang cho thấy sự trưởng thành vượt bậc về mặt chiến thuật và bản lĩnh thi đấu quốc tế.

Kình địch và Màu sắc truyền thống

Kình địch

• Bahrain: Đối thủ truyền thống với nhiều duyên nợ lịch sử. Qatar từng trải qua chuỗi trận không thắng dài đằng đẵng trước Bahrain từ 2004 đến 2021.

• UAE & Saudi Arabia: Những trận đấu với hai đối thủ này không chỉ mang ý nghĩa thể thao mà còn chịu ảnh hưởng bởi bối cảnh địa chính trị (giai đoạn 2017-2021). Đỉnh điểm là chiến thắng 4-0 của Qatar trước UAE tại bán kết Asian Cup 2019 ngay trên sân khách, trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao leo thang.

Trang phục thi đấu

• Màu áo: Đội tuyển Qatar gắn liền với màu đỏ hạt dẻ (Maroon) cho trang phục sân nhà và màu trắng cho sân khách.

• Nhà tài trợ: Sau nhiều năm hợp tác với Nike (2012-2024), hiện tại Adidas là nhà cung cấp trang phục thi đấu chính thức cho đội tuyển (từ năm 2024).

Bảng thông tin tóm tắt: