Mảnh đất vàng
Trước đây, nhắc tới các cuộc thi chạy nước rút, người ta nghĩ ngay tới các vận động viên Mỹ bởi họ cứ thay nhau thống trị cả giải vô địch thế giới lẫn Olympic. Những cái tên như Jesse Owens, Carl Lewis hay Florence Griffith-Joyne đều đã đi vào sử sách. Nhưng khoảng 7 năm trở lại đây, đất nước hơn 300 triệu dân này đã phải lùi xuống vị trí thứ hai, nhường lại ngôi đầu trên những đường đua ngắn cho các vận động viên đến từ Jamaica, đất nước chỉ có 3 triệu dân.
 |
| Từ trái sang, Yohan Blake, Usain Bolt và Nesta Carter, những vận động viên chạy nước rút hàng đầu Jamaica và thế giới |
Năm 2008, Jamaica đã giành tới 6 huy chương vàng điền kinh và có thể sẽ tái diễn điều này tại Olympic 2012. Ở cự ly 100 mét, Usain Bolt đang khát khao tái hiện những màn trình diễn tuyệt vời tại Olympic 2008, nơi có 3 tỷ người theo dõi từng bước chạy của ông vua tốc độ này. Nếu Bolt, gần đây liên tục dính chấn thương, thất bại, người Jamaica cũng không phải quá lo bởi còn có đàn em 22 tuổi Yohan Blake, đương kim vô địch thế giới, hay Asafa Powell, cũng là cựu số một thế giới.
Với những gương mặt tài năng như vậy, Jamaica gần như không có đối thủ trong phần thi 400 mét tiếp sức nam. Ở cự ly 200 mét, Bolt, từng chiến thắng tại Olympic 2008 và giải vô địch thế giới 2009, 2011, là ứng cử viên nặng ký nhất cho chiếc huy chương vàng. Ở nội dung dành cho nữ, Jamaica cũng đang chiếm thế thượng phong. Shelly-Ann Fraser-Pryce đang chuẩn bị bảo vệ chiếc huy chương vàng 100 mét còn Veronica Campell-Brown đang hướng tới cú hat-trick vàng ở cự ly 200 mét.
Thực ra, không phải đến gần đây các vận động viên chạy nước rút Jamaica mới bùng nổ. Ngay từ năm 1948, Jamaica đã giới thiệu những gương mặt thành công tại Olympic. Không ít tên tuổi trong quá khứ từng giành huy chương vàng Olympic tuy không phải cho Jamaica, nhưng có gốc gác hoặc trưởng thành ở đó. Linford Christie thi đấu dưới màu cờ Anh và giành huy chương vàng năm 1992 hay Donovan Bailey cho Canada năm 1996 đều sinh ra và lớn lên tại Jamaica. Ông hoàng tốc độ một thời, Ben Johnson, người từng đánh bại Carl Lewis huyền thoại, cũng có gốc Jamaica, năm 15 tuổi mới chuyển tới Canada.
Noi gương thần tượng
Mong ước được thành công như các thần tượng của trẻ em là một yếu tố giúp Jamaica có được nhiều ngôi sao lớn. “Với tôi, Don Quarrie (giành huy chương vàng cự ly 200 mét năm 1976 và 6 huy chương vàng Đại hội thể thao Khối thịnh vượng chung) là một người đáng để noi theo. Đó là lý do tại sao tôi lại yêu cự ly 200 mét cháy bỏng”, Bolt nói. Cũng vì thần tượng Merlene Ottey (đã giành 14 huy chương thế giới), Veronica Campbell-Brown, người giành huy chương vàng cự ly 200 mét hai kỳ Olympic trước, đã quyết tâm theo đuổi sự nghiệp chạy nước rút.
Thêm vào đó, những ngôi sao như Bolt có thể phát huy hết tố chất nhờ Jamaica có nhiều huấn luyện viên vô cùng xuất sắc. Tại giải vô địch thế giới năm 2007, Bolt đã thua Tyson Gay ở cự ly 200 mét: “Tôi đã chạy hết sức nhưng vẫn không thể bám kịp Gay. Sau cuộc thi, tôi gặp huấn luyện viên và nói rằng đã nỗ lực hết mình nhưng không thể theo kịp”. Glen Mills, huấn luyện viên của tuyển Jamaica, đã nói ngay: “Cậu quá yếu bởi không đến phòng tập và cũng không thích cự ly 200m”.
Như bị chạm nọc, Bolt lao vào tập luyện điên cuồng: “Tôi đã dồn hết sức tập luyện bởi thực sự muốn trở thành một nhà vô địch”. Nhờ nỗ lực, cộng thêm sự giúp đỡ của Mills, Bolt đã giành cú đúp ở Olympic 2008. Trong 22 năm làm huấn luyện viên cho đội tuyển điền kinh Jamaica, Mills đã giúp các học trò giành 71 huy chương thế giới và 33 huy chương Olympic. Hiện nay, dù đã nghỉ hưu, vị huấn luyện viên này vẫn hướng dẫn cho Bolt, Blake và làm cố vấn cho đội tuyển Jamaica, thay vì xuất ngoại, dù nhận được không ít lời chào mời hậu hĩnh.
Văn hóa điền kinh
Xa xôi hơn, điều kiện sống và văn hóa của người Jamaica là những yếu tố giúp tạo nên các người hùng tốc độ. Bolt, cũng như nhiều vận động viên điền kinh Jamaica khác, xuất thân từ vùng nông thôn, nơi chạy bộ là một phần của cuộc sống. Là con của một gia đình trồng cà phê mà nhà lại ở quá xa nguồn nước nên hằng ngày, Bolt đều phải chạy bộ đi xách nước. Campbell-Brown, cũng sống ở vùng Trelawny như Bolt, còn tập chạy trên đường đến trường: “Tôi phải vượt vài ngọn đồi mới tới được lớp”.
Còn những buổi tập chạy đầu tiên của Blake lại vô cùng thú vị: “Ở vùng quê tôi sống, chỉ có động vật là bạn bè. Tôi giải trí bằng cách chạy đua với dê”. Nhiều bậc phụ huynh Jamaica cũng muốn con cái phải chạy thật nhanh nên đã nghĩ ra không ít bài tập độc đáo. Mẹ của Linford Christie hằng ngày thường tập luyện cho con bằng cách... nhổ nước bọt xuống sàn và bắt phải chạy đi mua hàng rồi quay trở lại trước khi nó khô.
Lớn lên, những đứa trẻ Jamaica cũng sớm được tham dự những cuộc thi điền kinh nơi tính cạnh tranh rất cao và được nhiều người chú ý. Một cuộc thi ở sân vận động thu hút 30.000 người tới xem còn được chiếu lên truyền hình sẽ thu hút một triệu người, tức một phần ba dân số, dán mắt vào màn hình. Theo Bolt, chính điều này đã giúp anh có một thần kinh thép: “Nhờ vậy tôi không hề run sợ dù phải chạy trước sự dõi theo của cả triệu người”.
Thêm vào đó, các ngôi sao điền kinh còn cho rằng chế độ ăn uống dinh dưỡng của người Jamaica đã giúp họ thành công. Sống ở miền quê, khoai là thức ăn chính của các vận động viên. “Bố mẹ tôi thường tự trồng khoai. Chúng rất tự nhiên và thường ăn kèm với cá”, Campbell-Brown cho biết. Christie cũng nhất trí với quan điểm này: “Người ta thường nói bạn ăn gì sẽ trở thành người như thế. Chế độ ăn của người Jamaica rất tự nhiên với nhiều trái cây, rau củ và protein”.
|
