Không khó để chúng ta nhận ra căn bệnh “cường điệu hóa” này, chỉ cần lên đọc một số bài báo hoặc lên các trang mạng xã hội là thấy ngay. Bất cứ việc gì, dù lớn hay nhỏ, dù mang tính “cục bộ” hay mang tầm “xã hội” thì đều được đưa vào tầm “trọng điểm” với những cái tiêu đề “siêu sốc”, nội dung thì dùng rất nhiều những tính từ hoa lệ, mỹ miều (khi khen) và nhiều lúc là mạnh mẽ không thể tả (khi chê).
Đấy là trên mạng, còn thực tế cuộc sống thì căn bệnh “cường điệu hóa” cũng rất thường xảy ra. Có thể lấy một trường hợp khá phổ biến là một số phụ huynh khen con mình là thiên tài khi các đứa trẻ làm được một gì đó (học giỏi nhất lớp hoặc có một vài khả năng đặc biệt gì đấy). Ai cũng biết lời khen sẽ có tác dụng động viên, khuyến khích những đứa trẻ, thế nhưng liệu có nên dùng những lời khen quá lố thế không? Chính việc khen, chê không đúng chừng mực rất có thể sẽ khiến những đứa trẻ không biết mình thật sự đang ở đâu (khi khen) hoặc là bị hoang mang, trầm cảm (khi bị chê).
 |
Trở lại bóng đá, chúng ta dễ dàng nhận thấy căn bệnh “cường điệu hóa” đang dần trở nên trầm trọng như thế nào. Từ các bài báo tâng bốc hoặc “dìm hàng” một cách hơi chủ quan, phiến diện đã gây ra nhiều tranh cãi; đến những câu bình luận độc đáo của các BLV; rồi những đánh giá, phân tích “trên trời” của một số fan cuồng của một đội bóng nào đó, một cầu thủ nào đó…
Chỉ cần một khoảnh khắc ghi bàn là cũng đủ để tung hô; chỉ cần một vài màn trình diễn nhạt nhòa là trở thành tâm điểm của sự chỉ trích; chỉ cần một khoảnh khắc thay người là được gọi là thiên tài; và chỉ cần một sai sót chiến thuật hoặc nhân sự thì trở thành tội đồ… Có lẽ một số người chỉ cần bắt được một cái cớ, một sự việc là sẵn sàng “cường điệu hóa” lên thì phải?
Bóng đá đương đại có hai siêu sao được liệt vào hàng xuất chúng là Messi và C.Ronaldo. Tài năng của họ, những màn trình diễn của họ trên sân cỏ xứng đáng nhận được rất nhiều lời khen ngợi và sự thán phục từ mọi người. Thế nhưng nên biết bóng đá là một môn thể thao tập thể, World Cup là sân chơi của 32 đội tuyển, chứ World Cup đâu chỉ có Messi và Ronaldo. Nên nhớ rằng, chiến công nào, thất bại nào đều là của một tập thể, một cầu thủ có thể có một vai trò cực kỳ quan trọng và có những đóng góp rất lớn nhưng họ không phải là tất cả.
Công tác bình luận các trận đấu ở World Cup lần này có những hạn chế nhất định là điều khá nhiều người thấy rõ, trong đó việc bình luận trận đấu mà chỉ tập trung “xoáy” và tung hô Messi và Ronaldo trong các trận đấu của Argentina và Bồ Đào Nha là không thật sự hợp lý cho lắm. Bên cạnh đó, việc “té nước theo mưa” khi khen đội bóng đang dẫn bàn, chỉ trích nặng nề đội đang bị dẫn bàn (hoặc thua cuộc) khiến khán giả có phần bị ức chế. Thế nhưng, không phải vì thế mà lại nổ ra một phong trào chê trách, soi mói đối với các BLV như hiện nay. Hình như đối với một số người thì sai sót, hạn chế của các BLV đã được đưa lên tầm “thảm họa” thì phải? Đấy có lẽ cũng là một biểu hiện của căn bệnh “cường điệu hóa” vấn đề?
Một vấn đề thì có rất nhiều mặt, bởi vì thế chúng ta nên thận trọng trong cách đưa ra đánh giá, bình phẩm và cả những lời góp ý hay những lời khen, chê. Người ta thường nói của cho không bằng cách cho để nói về một bài học ứng xử, thế nên cái cách khen hay cách góp ý cũng phải có chừng mực, nếu không rất có thể nó sẽ bị phản tác dụng.
Sự tương tác, góp ý là một việc làm rất cần thiết, bởi vì như thế sẽ giúp sự việc được hướng đến mức độ hoàn thiện (về nhiều mặt).
Căn bệnh “cường điệu hóa” sự việc sẽ mang lại những hiểm họa khôn lường, bởi vì nó làm cho chúng ta nhiều lúc không xác định được tính chất, mức độ của sự việc. Chính vì vậy, chúng ta nên tập xây dựng cho mình một thói quen khen đúng nơi, chê đúng lúc nhưng khen và chê phải có chừng mực , đừng để việc khen, chê rơi vào trạng thái quá đà, mất kiểm soát!
