Arsenal – sự kết hợp nghịch lí của cái đẹp và sự toan tính thực dụng

1. Lối chơi của Arsenal đẹp đấy nhưng cũng đầy mong manh. Sự mong manh ấy, bắt nguồn từ lối chơi của các pháo thủ. Theo dõi các pháo thủ trong một thời gian dài ta sẽ thấy, sức mạnh của các pháo thủ đạt cực đại khi các cầu thủ phải sát cánh bên nhau trong một thời gian dài và quan trọng hơn là giữ được sự hưng phấn trong lối chơi. Arsenal dưới triều đại A.Wenger được xây dựng dựa trên nền tảng là sự ăn ý và trực cảm của các cầu thủ phải rất tốt. Những pha chạy chỗ, bỏ bóng, những đường chọc khe để đồng đội bắt tốc độ đều được thực hiện có hiệu quả khi họ “tâm ý tương thông”.
     
Arsenal, trong hình dung của rất nhiều người, như một guồng máy, như một sợi xích và người điều phối là A.Wenger. Khi guồng máy, sợi xích ấy được vận hành trơn tru thì cỗ máy ấy có thể chiến thắng mọi đối thủ, trận thắng Bacelona ở vòng 16 đội Champions League mùa giải 2010 – 2011 và trận thắng B.Munich ngay tại Allianz Arena lượt về vòng knockout mùa giải C1 vừa qua là những ví dụ sinh động. Sự thăng hoa ấy là hoa trái của sự nhịp nhàng và hưng phấn cao độ của các pháo thủ. Và một hệ quả tất yếu, khi một mắt xích bị trục trặc thì cả hệ thống bị tổn thương, mà sự trục trặc của một hệ thống thì có cả trăm ngàn lí do: ví như sự xáo trộn nhân sự đầu mùa bóng, sự suy giảm thể lực ở những thời điểm có lịch thi đấu dày đặc, chấn thương…. Trong những tình huống như thế, không có gì lạ khi các pháo thủ thi đấu phập phù, có phần ẻo lả và nhận những thất bại ê chề.

Lối chơi của Arsenal đẹp đấy nhưng cũng đầy mong manh. Ảnh: Internet

Thực tế là đội bóng nào khi vận hành lối chơi cũng cần sự nhịp nhàng và cũng có sự lỗi nhịp ở những thời điểm nhất định nhưng họ có những cách khắc phục: và thường bằng hai cách: (1) Sự tỏa sáng của những ngôi sao. M.U dưới triều đại Sir Alex Feguson luôn luôn có những ngôi sao như thế, mùa giải 2007 – 2008 là C.Ronaldo; mùa 2012 – 2013 là Robin van Persie. MC là Aguero, Yaya Toure… (2) Biết học cách chiến thắng bằng mọi giá, những chiến thắng “xấu xí” kiểu Chelsea dưới thời Morinho, Arsenal thì không. Chính điều đó lí giải vì sao khi mùa giải vào những thời khắc quan trọng, M.U, M.C, Chelsea luôn luôn đang theo đuổi những mục tiêu đầy hứa hẹn thì Arsenal lại đang vật lộn tìm kiếm một vị trí trong Top 4 và thất bại ở hầu hết các mặt trận.

2. Trong cách xây dựng đội hình, các cầu thủ Arsenal thiếu đi sự đa dạng. Các pháo thủ phần lớn đều thừa tinh tế nhưng thiếu đi sự càn lướt và sức mạnh cơ bắp – một đòi hỏi không thể thiếu ở một giải đấu vốn khốc liệt như Premier League. Trong hồi ức của những người yêu mến Arsenal hẳn còn nhớ mùa giải vĩ đại 2003 – 2004 với chức vô địch cùng thành tích bất bại cả mùa giải: chuỗi 49 trận bất bại gồm 36 trận thắng, 13 trận hòa sống mãi trong kí ức và những cuốn sách lịch sử của PL. A.Wenger đã xây dựng được một đội bóng thách thức bất cứ đội bóng nào của châu Âu với: Sol Campbell và Kolo Toure ở vị trí trung vệ; Patrick Vieira và Pires ở tuyến tiền vệ; Henry hợp tác cùng Dennis Bergkamp ở tuyến trên. Đội hình ấy ta dễ nhận thấy có sự kết hợp nhịp nhàng giữa những nghệ sĩ tinh tế và những cầu thủ giầu thể lực (nhưng cũng không thiếu những giây phút thăng hoa) mà Patrick Vieira là một ví dụ điển hình. Có P.Vieira trong đội hình mang lại cho đội bóng sự tinh tế chất thép và sức mạnh của một chiến binh thực thụ. Vì thế, những đối thủ của Arsenal cũng phải dè chừng khi muốn sử dụng lối chơi rắn với các pháo thủ.
   
Càng về sau, đội bóng của A.Wenger không có được đủ hai yếu tố đó. Đội hình của Arsenal hiện tại ta không thấy chất thép trong đội hình, đặc biệt là tuyến giữa. Những Rosicky, Santi Cazorla, Jack Wilshere, Thomas Vermaelen… đều thừa tinh tế nhưng lại yếu thế trong những tình huống tranh chấp đối kháng trước những cầu thủ cơ bắp ở PL như Stoke City, Tottenham Hospur… Bacary Sagna là cầu thủ gần như duy nhất trong đội một của Arsenal giàu thể lực nhưng cầu thủ này cũng đã sắp bước sang tuổi 30 và hơn nữa, rõ ràng hậu vệ người Pháp này chưa bao giờ là linh hồn trong lối chơi của CLB. Vậy, không mong manh làm sao được. Từ những phân tích trên ta thấy, việc tăng cường chất thép cho khu vực giữa sân là một đòi hỏi sống còn. Nhưng, dường như trong mắt A. Wenger chưa từng có một nhu cầu như thế.

3. Với Arsenal và Giáo sư A. Wenger thì thành công không chỉ bằng những danh hiệu mà còn cả thành công trong tài chính. Thành công là lãi tăng đều đặn, những khoản đầu tư từ cầu thủ trẻ hứa hẹn một cơ sở tài chính đầy vững chắc. Vì thế đã rất nhiều mùa giải đã qua trong cơn khát danh hiệu nhưng A. Wenger vẫn luôn được tin tưởng. Theo dõi Arsenal ta sẽ thấy mục tiêu của họ là (1) Có một suất trong tốp 4; (2) Vượt qua vòng bảng Champions League – giải đấu của tiền bạc và danh vọng; (3) Làm ăn có lãi. Như vậy, mùa giải vừa qua chưa hẳn là một thất bại với Arsenal nếu ta lấy hệ quy chiếu là mục tiêu của đội bóng.

Với Arsenal và Giáo sư A. Wenger thì thành công không chỉ bằng những danh hiệu mà còn cả thành công trong tài chính. Ảnh: Internet

A.Wenger có triết lí bóng đá của riêng ông, ở đây người viết đề cập tới một số khía cạnh trong triết lí ấy. Thứ nhất, cách tiếp cận trận đấu của ông là nhấn mạnh tâm lí tấn công, với mục đích bóng đá phải có tính giải trí trên sân. Thứ hai, ông chú trọng vào tìm kiếm và đào tạo tài năng trẻ và bằng chứng là học viện bóng đá mà Arsenal liên kết đào tào cầu thủ trẻ xuất hiện khắp nơi trên thế giới. Thứ 3, nguyên tắc của A.Wenger là chi tiêu không vượt quá những gì mình kiếm được và mình có. Về điểm này thì Arsenal và MC, Chealsea không hề đồng hướng. Như thế, A.Wenger là một người của sự kết hợp đầy nghịch lí: theo đuổi sự tinh tế và tính nghệ thuật trong lối chơi, trong những bàn thắng nhưng lại đầy rạch ròi và toan tính thực dụng trong những hoạch định tài chính. Và theo tôi, ông sẽ theo đuổi nghịch lí này đến cùng.

4. Cách làm bóng đá và triết lí bóng đá ấy khiến ta kính trọng họ nhưng cũng không ít lần làm trái tim ta bị tổn thương. Tình yêu vốn dĩ đã là một nghịch lí rồi. Yêu một đội bóng cũng là yêu những thất vọng và cả tuyệt vọng mà đội bóng đó mang lại cho ta. Điều lạ là, ta có thể chán chường, có thể phẫn nộ nhưng ta không thể thay đổi tình yêu ấy. Biết làm thế nào được vì trái tim đã chót yêu thứ bóng đá duy cảm và vị nghệ thuật... Vì thế, hãy cứ đau khổ, thất vọng đi để rồi cũng từ đó tràn ngập những hi vọng khi mùa giải mới bắt đầu…

(Bạn đọc: Nguyễn Bá Giang)