Sự nghiệp huấn luyện của Xabi Alonso từng được dự báo là một lộ trình hoàn hảo để dẫn tới chiếc ghế nóng tại sân Santiago Bernabeu. Với bản CV lẫy lừng khi còn là cầu thủ, từng làm việc dưới trướng những bộ óc vĩ đại nhất như Pep Guardiola, Jose Mourinho, Carlo Ancelotti và Rafa Benitez, Alonso dường như đã được chuẩn bị mọi điều kiện cần thiết để trở thành một nhà cầm quân vĩ đại.
Phép màu tại Leverkusen và sự chuẩn bị "trong mơ"
Thực tế, Alonso đã chứng minh năng lực vượt xa kỳ vọng tại Bayer Leverkusen. Anh đã biến "Neverkusen" thành những nhà vô địch thực thụ, chấm dứt kỷ nguyên thống trị kéo dài từ năm 2012 của Bayern Munich bằng một đĩa bạc Bundesliga bất bại. Không chỉ mang lại danh hiệu đầu tiên sau ba thập kỷ cho đội bóng, Alonso còn tạo ra giá trị kinh tế khổng lồ khi giúp Leverkusen thu về 230 triệu euro từ việc bán cầu thủ.
Quyết định ở lại Leverkusen thêm một năm thay vì vội vã sang Liverpool hay Bayern Munich vào mùa hè 2024 được coi là một bước đi chiến lược, thể hiện sự tự nhận thức và trưởng thành hiếm có trong kỷ nguyên "bóng đá nhanh". Mọi thứ dường như đã sẵn sàng cho một cuộc tiếp quản hoàn hảo tại Madrid: Alonso hiểu câu lạc bộ, hiểu Florentino Perez, hiểu áp lực từ truyền thông và biết cách chế ngự những cái tôi lớn trong phòng thay đồ. Thế nhưng, thực tế đã chứng minh rằng: Một cuộc đời chuẩn bị để dẫn dắt Real Madrid vẫn là chưa đủ để bạn tồn tại ở Real Madrid.
7 tháng và sự sụp đổ của một niềm tin
Chỉ 7 tháng sau khi ra mắt, triều đại của Alonso tại Bernabeu đã chính thức khép lại. Thất bại trước Paris Saint-Germain tại Club World Cup và Barcelona tại Siêu cúp đã giáng đòn mạnh vào vị thế của anh, dù Real vẫn đứng thứ hai tại La Liga.
Mô hình của Madrid dưới thời Florentino Perez tiếp tục thách thức mọi logic thông thường. Đây là nơi mà thành công gắn liền với chủ tịch hơn bất kỳ ai khác, nơi những phép màu xảy ra thường xuyên và vận may dường như không bao giờ cạn. Tại đây, một huấn luyện viên không thể chỉ đơn thuần "là chính mình" theo cách mà Pep Guardiola từng khuyên Alonso: "Que mee con la suya" (Hãy làm theo cách của mình).
Nghệ thuật "Quản trị hướng thượng" và di sản của Ancelotti
Sự khác biệt lớn nhất giữa những huấn luyện viên trẻ như Alonso, Maresca hay Amorim với những "lão làng" như Carlo Ancelotti nằm ở khả năng "quản trị hướng thượng" (managing up). Ancelotti không chỉ là một bậc thầy trong phòng thay đồ mà còn là một chiến lược gia tài ba trong phòng họp ban quản trị.
Trong khi các huấn luyện viên hiện đại thường đến với quá nhiều chỉ dẫn và muốn trở thành những "người điều khiển con rối", Ancelotti chọn cách tiếp cận khiêm nhường hơn. Như Jude Bellingham từng nhận xét: "Một số huấn luyện viên hiện đại đi kèm với quá nhiều chỉ dẫn... Họ gần như muốn trở thành những người điều khiển con rối". Ngược lại, Ancelotti giống như một đầu bếp bậc thầy, người biết cách để các thành phần nguyên liệu tự tỏa sáng.
Triết lý của Ancelotti rất đơn giản: "Tôi không thể yêu cầu các cầu thủ thích nghi với mình". Ông sẵn sàng lắng nghe Cristiano Ronaldo để giữ sơ đồ 4-3-3 thay vì ép buộc 4-4-2, hay tham khảo ý kiến của các trụ cột ngay giữa hiệp một trận chung kết Champions League 2024 để tìm ra giải pháp đối phó với Dortmund.
"Vàng ròng" và giá trị của kinh nghiệm
Thị trường huấn luyện viên hiện tại dường như đang có một sự điều chỉnh sâu sắc. Nếu ví các huấn luyện viên trẻ như Alonso, Amorim hay Maresca là những cổ phiếu AI đang bị thổi phồng quá mức và tiềm ẩn nhiều rủi ro, thì những cái tên như Ancelotti, Allegri, Conte hay Guardiola chính là "vàng ròng" – những tài sản trú ẩn an toàn và luôn giữ vững giá trị.
Lịch sử đã chứng minh, ngoại trừ Zinedine Zidane, ba huấn luyện viên gần nhất đưa Real Madrid tới chức vô địch Champions League là Jupp Heynckes, Vicente del Bosque và Ancelotti đều đã ở độ tuổi 50 và có bề dày kinh nghiệm trận mạc. Xabi Alonso có thể sẽ trở lại mạnh mẽ hơn sau trải nghiệm này, giống như cách Ancelotti từng thất bại tại Juventus trước khi trở thành huyền thoại.
Tuy nhiên, bài học từ Bernabeu là lời cảnh báo đanh thép: Tại đẳng cấp cao nhất của bóng đá thế giới, khả năng quản trị con người và tình huống quan trọng hơn bất kỳ sơ đồ chiến thuật tân tiến nào. Những giá trị cũ, những "kim loại quý" vẫn đang giữ vững vị thế của mình lâu hơn những gì người ta muốn thừa nhận.
Để hiểu thêm về hành trình trở nên vĩ đại của đội chủ sân Bernabeu, mời độc giả tham khảo bài viết Lịch sử Câu lạc bộ Real Madrid: Từ Hoàng gia đến đế chế Thế giới.
