Nói tới bóng đá chuyên nghiệp “kiểu Việt Nam”, không thể không nói tới câu chuyện liên quan tới những “ông vua” và cũng la “nạn nhân” trên sân cỏ. TT FIFA Hoàng Anh Tuấn chia sẻ câu chuyện của ông.
Bị uy hiếp vì tâm lý đám đông
* Chắc anh (và đồng nghiệp) hẳn chưa quên vụ việc ở xứ Thanh ở lượt trận thứ 17 V-League 2013, với tổ TT điều khiển trận đấu đó bị đem ra đấu tố?
- Ở đây, chúng ta sẽ không bàn tới đúng sai, sau một quyết định của TT, bởi điều này đi ngược với Quy chế. Tôi thực sự rất thất vọng với phản ứng của lãnh đạo và cầu thủ Thanh Hóa. Có thể, họ là những người nắm và rất hiểu luật, nhưng lại lợi dụng tâm lý đám đông, từ phía khán giả và cao hơn là lãnh đạo tỉnh, để uy hiếp chúng tôi, gây sức ép để TT thay đổi quyết định. Trong khi chúng tôi đã rất nỗ lực và không ngừng nâng cấp mình, vì cái chung, thì một vài đội bóng đã đi ngược lại với tiêu chí tốt đẹp ấy.
Ở tình huống không phất cờ báo hiệu bóng đã lăn ra ngoài vạch vôi cuối sân, tôi đánh giá cao đồng nghiệp Nguyễn Quang Hưng. Khi không ở góc quan sát thuận lợi, bạn không thể đưa ra quyết định được. Và cần nhớ rằng, TT cũng chỉ là con người, có sai sót và có cả sự dũng cảm để chấp nhận cuộc chơi.
 |
| CĐV dùng loa có những lời lẽ thiếu tế nhị với trọng tài ở trận K.KG – SHB.ĐN. Ảnh: Dương Thu |
* Sự nghiệp cầm còi cho đến khi đạt đẳng cấp FIFA, đã có bao giờ anh gặp những “ca khó” tương tự và phải nhận những phản ứng từ phía đội bóng, khán giả chưa?
- Tất nhiên là có, nhưng không đến mức dữ dội thế. Tôi nhớ là năm 2010, trận đấu giữa SHB.Đà Nẵng và Hoàng Anh Gia Lai, lãnh đạo đội bóng phố núi đã phản ứng, khiếu nại sau tình huống tôi rút thẻ đỏ truất quyền thi đấu của cầu thủ Sakda. Họ nghĩ là tôi đã xử ép Hoàng Anh Gia Lai. Tuy nhiên, tôi chỉ làm đúng luật. Mọi việc sau đó được giải quyết ổn thỏa, để họ trở lại cuộc chơi.
Cần chắc rằng, trong các trận đấu bóng đá có vô số những tình huống nhạy cảm như thế, nhưng là TT, bạn phải đưa ra quyết định trong tích tắc và không được phép bẻ còi. Tôi lấy ví dụ về một trong những quyết định gây nhiều tranh cãi nhất ở vòng chung kết World Cup 2010, với bàn thắng mười mươi của Lampard (tuyển Anh), nhưng không được TT công nhận. Tất nhiên, cũng có sự phản ứng nhất định của cầu thủ trên sân, nhưng trận đấu vẫn cứ tiếp tục và chẳng có vụ kiện tụng nào sau đó cả. Đấy là tính chuyên nghiệp và văn hóa ứng xử ở những giải đấu và những nền bóng đá phát triển. Tiếc rằng, chúng ta rất ít thấy điều này ở Việt Nam.
* Mỗi khi đụng chuyện, với sự phản ứng dữ dội từ không chỉ các đội bóng, mà cả công và dư luận, các TT như anh trông chờ điều gì ở BTC giải, cũng như Ban TT?
- Trên sân, các TT ra quyết định và phải chịu trách nhiệm với quyết định ấy. Chúng tôi không mong mỏi BTC giải hay các giám sát, hoặc nữa là Ban TT sẽ nói đỡ cho mình. Và như tôi đã nói, do không thể tránh khỏi những sai số, nên rất nhiều đồng nghiệp của tôi đã phải bỏ nghề, vì không chịu nổi áp lực. Những tai nạn nghề nghiệp như thế đáng ra cần được chia sẻ. Nghề TT bạc lắm, đôi khi chúng tôi phải trả bằng máu, thậm chí bị dọa giết. Nhưng, chấp nhận cuộc chơi, thì chấp nhận chịu. Sinh nghề tử nghiệp mà.
Tôi muốn nói rằng, để bóng đá Việt Nam phát triển, cần nhiều hơn nữa sự chung tay của tất cả, từ cầu thủ, HLV, lãnh đạo đội bóng, đến cổ động viên và của cả giới truyền thông nữa. Bản thân TT chỉ là một mắt xích trong guồng quay ấy.
Muốn giàu đã không làm Trọng tài
* Anh đã nói, nghề TT nhiều rủi ro và có những “tai nạn nghề” khiến nhiều đồng nghiệp của anh phải treo còi, đoạn tuyệt với bóng đá luôn. Đó là lý do mà phần đông các TT đều sẵn cho mình một công việc khác?
- Phần đa các TT chuyên nghiệp Việt Nam đều đang làm một công việc có thể không liên quan đến bóng đá và nghề TT chỉ là nghề tay trái. Ví như tôi đang công tác tại Phòng Giáo dục huyện Thanh Trì, Hà Nội chẳng hạn. Bất cứ lúc nào, khi có biến xảy ra, chúng tôi phải sẵn sàng một công ăn việc làm ổn định khác. Bởi trách nhiệm bản thân, bạn phải có nghĩa vụ chăm lo gia đình. Đồng lương biên chế Nhà nước có thể không cao, nhưng nó ổn định. Nghề TT ngắn, đôi khi ngắn lắm với một số người và bạn còn cả một chặng đường dài sau đó nữa.
* Vậy các anh đến với nghề TT là vì tình yêu, đam mê, hay muốn kiếm thêm, thậm chí là làm giàu?
- Thuần túy là vì đam mê, chứ nếu muốn làm giàu, bạn phải đi buôn chứ không làm TT. Chúng tôi đã được học và thấm nhuần quan điểm đó. Tôi lấy ví dụ, một TT Việt Nam thu nhập tốt nhất lúc này, chừng 18 triệu đồng/tháng. Con số ấy có thể cao hơn một chút với mặt bằng chung của xã hội, tuy nhiên, cần phải hiểu rằng chúng tôi cũng phải đầu tư rất nhiều. Từ trang thiết bị, phụ kiện phục vụ nghề, đến thời gian và cả sức khỏe. Thông thường, từ khoảng 17h00, sau khi tan sở, đến 19h00 hàng ngày, chúng tôi phải tập luyện, thay vì được về nhà với vợ con. Đấy là chưa kể các chuyến tập huấn, những đợt kiểm tra… Chúng tôi cũng tập luyện như một cầu thủ chuyên nghiệp bình thường khác, với chế độ và kỷ luật rất khắt khe.
Tôi may mắn khi nhận được sự chia sẻ của gia đình và của cơ quan chủ quản, được tạo điều kiện tốt nhất tham gia công tác TT.
* Có không ít các sự vụ tiêu cực TT được đưa ra ánh sáng, với Hoàng Anh Tuấn thì sao, đã bao giờ anh nhận được những lời đề nghị và đã bao giờ anh dính dáng đến tiêu cực chưa?
- Tôi thừa nhận rằng mình đã nhiều lần nhận được những lời đề nghị kiểu “giúp đỡ” từ phía các đội bóng, nhưng tôi luôn nói KHÔNG! Với ai thì tôi không biết, nhưng từ khoảng đôi năm nay, không còn các đội bóng liên hệ với tôi về những chuyện đại loại như thế nữa. Làm nghề TT, dù có là nghề tay trái, thì bạn cũng cần phải có cái tâm, phải trong sạch. Nếu không có được điều kiện cần ấy, tốt nhất, đừng tham gia cuộc chơi, bởi môi trường bóng đá bao giờ cũng phức tạp. Chúng tôi có thể mắc những sai số hoặc gặp sự cố, vì đủ mọi lý do như năng lực chẳng hạn, nhưng nhất định không thổi những tiếng còi méo.
Xin cảm ơn anh về cuộc trao đổi!
