Trong nỗi nhớ Torino - CLB làm thay đổi cả nền bóng đá Ý

Đội bóng ấy được thành lập vào ngày lịch sử 108 năm về trước ấy với tên gọi Foot-Ball Cub Torino. Sự ra đời của câu lạc bộ là thành quả của sự sát nhập của một trong 5 đội bóng dược thành lập sớm nhất thành Turin có tên Football Culb Torinese và đồng thời là một nhóm những cầu thủ bất quan điểm tại Juventus mà đứng đầu là vị chủ tịch lâm thời của Bianconeri, Alfred Dick. Cuộc họp mặt ấy diễn ra vào lúc 9h tối tại quán bia Voigt trên đường Piero Micca với sự có mặt của 23 người, những người dự buổi lễ sáng lập một đội bóng. Nhưng những người ấy đâu biết rằng, quyết định ấy đã thay đổi lịch sử bóng đá Italia mãi mãi.

Các cầu thủ Torino với bức ảnh những ngày đầu khi mới thành lập năm 1906. Ảnh: Internet.

Thay đổi đầu tiên đối với nền bóng đá Ý là tạo nên một cuộc Derby thành Torino, trận Derby lâu đời nhất lịch sử Calcio, trận đấu giữa Torino và đội bóng láng giềng, kình địch truyền thống Juventus. Trận Derby đầu tiên, cũng đồng thời là trận đấu đầu tiên trong lịch sử Torino tại giải vô địch quốc gia Italia. Trận đấu đó diễn ra ngày 31-1-1907 và kết thúc với chiến thắng 2-1 nghiêng về phía đội bóng áo bã trầu.

Những năm tháng đầu của đội bóng trôi qua không thực sự thành công. Mãi tới năm 1915, họ mới tạo được dấu ấn là cuộc đua tranh chức vô địch với đối thủ hùng mạnh lúc bấy giờ Genoa. Giải đấu năm ấy còn 1 vòng, họ kém đội đầu bảng Genoa ấy đúng 2 điểm và trận cuối sẽ là cuộc đối đầu tực tiếp giữa 2 kì phùng địch thủ ấy. Đáng chú ý hơn khi ở trận đấu lượt đi họ đã đánh bại đối thủ trực tiếp Genoa với tỷ số đậm 6-1 và không biết chừng Torino sẽ lại giành chiến thắng ở trận lượt về này? Nhưng đáng tiếc thay, trận đấu ấy đã vĩnh viễn không thể diễn ra, giải đấu năm ấy đã bị tạm dừng vì sự tác động của Thế chiến thứ I tới đất nước hình chiếc ủng.

Quãng thời gian hoàng kim thực sự của họ là thời gian sau Thế chiến thứ II, lúc đó họ khởi đầu bóng dáng của một đội bóng vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Italia với cái tên Grande Torino (tạm dịch theo tiếng Ý: Torino Vĩ Đại")

Grande Torino, quá khứ vang bóng một thời của đội bóng. Ảnh: Internet.

Từ năm 1941-1949, ngoại trừ 2 năm từ 1944 tới 1946 giải vô địch quốc gia Italia bị tạm dừng do Chiến tranh thế giới lần thứ 2, Torino đã giành tới 5 chức vô địch Scudetto và một cúp quốc gia Ý Coppa Italia, xô đổ hàng loạt kỷ lục của bóng đá thời bấy giờ.

Mở đầu cho kỉ nguyên vĩ đại ấy của Grande Torino là cú đúp Scudetto và Coppa Italia mùa giải 1942-1943, trả được món nợ mùa trước khi thất bại một cách đáng tiếc trước Roma trong cuộc đua vô địch với chỉ 2 điểm kém hơn và dù có một hàng công mạnh nhất giải đấu với 60 bàn. Sự đáng tiếc làm tôi nhớ tới Priemier League mùa giải năm ngoái khi Liverpool tuột mất chức vô địch vào tay Man Xanh với cũng chỉ 2 điểm kém hơn đồng thời là một hàng công bùng nổ với 101 bàn thắng.

Nhưng bùng nổ thực sự là vào khoảng thời gian sau Thế chiến lần thứ 2. Torino đã chơi một thứ bóng đá tấn công đẹp mắt hiệu quả vào loại quyến rũ nhất thế giới thời ấy, nhiều khi ngẫm nghĩ mà đáng tiếc sao lịch sử lại không để Barca thời Dream Team của Pep Guardiola đối đầu với Grande Torino xem ai mới thực là đội bóng sexy nhất lịch sử bóng đá thế giới.

Người ta ghi chép lại đã từng có khoảng thời gian đội tuyển Ý thời ấy có tới 10/11 cầu thủ ra sân là người của Torino, đủ thấy sức ảnh hưởng khủng khiếp của đội bóng tới nền bóng đá Italy lúc lâm thời. Đó là huấn luyện viên tài ba Leslie Lievesley, là thủ môn kiệt xuất Valerio Bacigalupo, là hậu vệ Aldo Ballarin, tiền đạo Franco Ossola. Hay cả ngôi sao sáng của bầu trời bóng đá Ý lâm thời, tiền vệ công Valentino Mazzola, người được Mario Rigamonti ngợi ca "Mazzola là một nửa sức mạnh đội hình, nửa còn lại là tập hợp sức mạnh của 10 người còn lại." Quả đúng là Dream Team, một đội hình trong mơ, một huyền thoại Grande Torinio!

Nhưng cuộc đời đâu êm đềm màu hồng mãi với Torino. Ngày 4-5-1949 thảm kịch tồi tệ nhất trong lịch sử đội bóng xảy ra: vụ rơi máy bay trên đồi Superga. Sau khi trở lại từ Lisbon sau trận đấu giao hữu với đội bóng Bồ Đào Nha, Benfica, chiếc máy bay Fiat G212 chở đội bóng bị một lớp sương mù dày đặc che khuất nơi những núi đồi chập chùng xung quanh đã đâm vào bức tường bảo vệ cung điện trên đồi Superga. Tai nạn thảm khốc đã gây ra cái chết cho tất cả 31 người có mặt tại chuyến bay định mệnh ấy bao các cầu thủ, huấn luyện viên, phi hành gia, nhân viên và các ký giả đi theo đội.

Thảm kịch Superga 1949 cướp đi thế hệ vàng Grande Torino. Ảnh: Internet.

Thảm kịch này thực sự là một cú sốc lớn đối với câu lạc bộ nói riêng và bóng đá Italia nói chung. Nó đã thay đổi hoàn toàn về ý thức hệ của bóng đá xứ sở mỳ ống. Lối đá phòng ngự kinh điển Catenaccio chỉ được phát minh thời gian sau thảm kịch đồi Superga ấy. Bóng đá Ý từ một nền bóng đá thiên về tấn công đã phải thay đổi cơ cấu vì thiếu hụt nhiều ngôi sao tấn công của Grande Torino mà điển hình là trường hợp của người đội trưởng Torino, Valentino Mazzola, vua phá lưới trong mùa giải 1946-1947. Đội tuyển Italia từ đó phải xoay sang những sơ đồ nghiêng nhiều hơn về những đòn phản công (phản công cũng là một thế mạnh của đội tuyển Ý từ trước cả thời Grande Torino) và sau đó là nghệ thuật phòng ngự Catenaccio trong khoảng thời gian những năm 60 với 2 chiếc cúp C1 liên tiếp của Inter Milan mà dấu ấn đậm nét nhất là đưa Cantenaccio lên một chiến thuật mang tầm Châu lục.

Còn Torino, sau Grande Torino, sau sự kiện bi thương năm 1949 ấy, họ không bao giờ trở lại những năm tháng vinh quang của ngày nào.

Tất cả âu chỉ còn vang bóng một thời....

(Bạn đọc: Đăng Thành)