Nhìn vào danh sách bệnh binh của bóng đá Việt Nam chỉ trong hơn một tháng đầu năm 2026, người hâm mộ không khỏi lo lắng khi thấy sự xuất hiện dày đặc của những gương mặt trẻ. Những cái tên đang ở độ tuổi sung sức nhất như U20, U23 lại là nạn nhân của những chấn thương nghiêm trọng.
Từ việc trung vệ Nguyễn Hiểu Minh phải phẫu thuật dây chằng, tiền vệ Nguyễn Thái Sơn bị rách ACL ngay trận ra mắt mùa giải, cho đến Bùi Vĩ Hào hay Đinh Xuân Tiến lỡ hẹn các giải đấu lớn vì chấn thương tái phát, tất cả đều phản ánh một thực tế khắc nghiệt. Đó là hệ quả của việc các cầu thủ trẻ phải "cày ải" liên tục trên quá nhiều mặt trận, từ cấp độ đội tuyển trẻ, đội tuyển quốc gia cho đến guồng quay khốc liệt của V-League mà thiếu hẳn quãng nghỉ để tái tạo năng lượng.
Trong bối cảnh số trận đấu đỉnh cao tại Việt Nam còn hạn chế, các giải trẻ và V-League được xem là "lò rèn" quý giá giúp cầu thủ tích lũy bản lĩnh và kinh nghiệm thực chiến. Một cầu thủ 18-20 tuổi được thi đấu thường xuyên chắc chắn sẽ trưởng thành nhanh hơn thế hệ trước.
Thế nhưng, ranh giới giữa việc cọ xát để tiến bộ và sự bào mòn thể lực là vô cùng mong manh. Khi phải vận động cường độ cao suốt 10-11 tháng trong năm, các nhóm cơ và dây chằng của cầu thủ trẻ phải chịu áp lực cực lớn, biến những chấn thương thành nguy cơ thường trực có thể làm gián đoạn cả sự nghiệp.
Câu chuyện này gợi nhớ đến trường hợp của Pedri tại Barcelona. Trong giai đoạn 2020–2022, tiền vệ này đã phải thi đấu hơn 70 trận mỗi mùa giải cho cả CLB lẫn các cấp độ đội tuyển Tây Ban Nha. Hậu quả là một tài năng sáng giá đã bị vắt kiệt sức, dẫn đến chuỗi chấn thương cơ dai dẳng và phong độ trồi sụt.
Đây là bài học đắt giá mà bóng đá thế giới đã phải điều chỉnh. Tại các nền bóng đá phát triển như Pháp, Anh hay Tây Ban Nha, họ có một quy tắc ngầm nhưng rất hiệu quả: khi một cầu thủ trẻ đã đủ trình độ khoác áo đội tuyển quốc gia, họ sẽ được miễn nhiệm vụ ở các tuyến trẻ.
Kylian Mbappe, Jude Bellingham hay Lamine Yamal là những ví dụ điển hình. Họ được định hướng phát triển toàn diện tại CLB và đội tuyển quốc gia thay vì phải phân thân ở các giải U21 hay U23. Liên đoàn bóng đá các nước này chấp nhận hy sinh thành tích ở các giải trẻ để bảo vệ đôi chân của các trụ cột, đảm bảo sự phát triển dài hạn.
Đối với bóng đá Việt Nam lúc này, vấn đề cấp thiết không phải là tranh cãi nên cho cầu thủ đá nhiều hay ít, mà là cách quản lý và phân bổ khối lượng vận động. Một cầu thủ vừa là trụ cột tại CLB, vừa gánh vác trọng trách ở U23 và đội tuyển quốc gia cần được hưởng một cơ chế bảo vệ đặc biệt.
Bởi lẽ, giá trị của một tài năng không chỉ nằm ở việc tỏa sáng sớm, mà còn là khả năng duy trì phong độ đỉnh cao trong thời gian dài. Đôi khi, biết cách cho cầu thủ nghỉ ngơi đúng lúc chính là phương án đầu tư khôn ngoan nhất cho tương lai của cả nền bóng đá.
Để tìm hiểu rõ hơn về giải đấu mà tuyển Việt Nam đang hy vọng giành vé đi tiếp, mời quý độc giả tham khảo thêm qua bài viết Lịch sử AFC Asian Cup: Hành trình kiến tạo vị thế bóng đá châu lục.
