Người Ý ở Champions League: Bao giờ cho đến ngày xưa

Sau nhiều năm thi đấu bết bát ở đấu trường châu lục, người Ý đã tụt lại so với người Đức. Điều ấy không chỉ thể hiện ở thành tích của đội tuyển quốc gia mà ngay ở cấp độ câu lạc bộ. Trên bảng xếp hạng của UEFA, bóng đá Đức đã vượt qua chính bóng đá Ý để chiếm 4 suất tham sự UEFA Champions League hàng năm. Đó là nỗi đau vô bờ đối với đất nước xinh đẹp hình chiếc ủng giữa lòng Địa Trung Hải.

Đã hơn 4 năm rồi, kể từ khi Inter Milan của “Người đặc biệt” vô địch Champions League, người Ý đã không có bất kỳ đại diện nào lọt đến vòng bán kết sân chơi danh giá nhất lục địa già. Cay đắng hơn, những đại diện đến từ Serie A chỉ là “tay mơ” trên đấu trường châu lục. Họ không thể so sánh với những “đại gia” đến từ La Liga, Premier League, Bundesliga và thậm chí là Ligue 1. Đó thực sự là một “cái tát” đau đớn đối với nền bóng đá đã sở hữu tổng cộng 12 chức vô địch cúp C1 châu Âu trước đây và Champions League ngày ngay.

Ngọn cờ đầu AC Milan không còn là chính mình khi ông chủ Berlusconi đã không còn thiết tha với câu lạc bộ khiến nửa đỏ thành Milan đang phải vật lộn để tìm lại ánh hào quang của quá khứ. Đó cũng là hiện trạng tương tự của Inter Milan sau khi Moratti không còn là chủ tịch câu lạc bộ.

Juventus tuy đã vô địch Serie A 3 năm liền nhưng cũng chẳng thể tiến xa tại sân chơi châu lục. Napoli vẫn cần nhiều thời gian để trở lại và chính họ đã bị loại ở vòng sơ loại Champions League mùa giải năm nay. Tất cả những người yêu bóng đá Ý chỉ còn biết trông cậy vào Juventus và AS Roma để giờ đây phải não nề thất vọng.

Chỉ mỗi “Bà đầm già” thành Turin lọt vào vòng 16 đội nhưng với tư cách là đội nhì bảng, cơ hội tiến xa của Pirlo cùng các đồng đội là không nhiều nếu biết rằng những lá thăm may rủi ở Nyon vào ngày 15/12 tới có thể khiến họ phải chạm trán những Bayern Munich, Real Madrid, Barcelona, Chelsea, Borussia Dortmund… - những đối thủ được đánh giá cao hơn Juve cả về đẳng cấp và thực lực.

Đương kim á quân Serie A AS Roma đành phải ngậm ngùi chia tay Champions League mặc dù được chơi trên sân nhà Olympico và chỉ cần một kết quả hòa là tiếp bước Bayern lọt vào vòng knock – out. Đó là những kết quả tất yếu cho sự thoái trào của bóng đá Ý trong những năm gần đây và sẽ phải mất nhiều năm nữa, họ mới có thể trở lại.

Bóng đá Ý đã đánh mất bản sắc truyền thống. Đó là nguyên nhân cơ bản, quan trọng nhất khiến họ tụt hậu so với phần còn lại của châu Âu. Kể từ khi Helenio Herrera phát minh ra hàng phòng ngự Catenaccio vĩ đại, biến mọi hàng tấn công dù mạnh đến đâu cũng trở nên vô nghĩa, đó cũng là lúc họ thống trị châu Âu và thế giới.

Catenaccio không tồn tại quá lâu, nhưng đủ để “chất phòng ngự” khảm sâu trong trái tim người Ý. Giacinto Facchetti, Paolo Maldini, Alessandro Nesta hay Fabio Cannavaro là những hậu vệ giỏi nhất trong lịch sử bóng đá thế giới. Họ đều mang dòng máu Italia. Màu xanh thiên thanh không tượng trưng cho lối chơi hoa mỹ, đan cài đẹp mắt. Họ sáng tạo ra thứ bóng đá vị nghệ thuật trong nhiệm vụ bảo vệ khung thành và kết thúc đối phương bằng một đòn duy nhất.

Gần một thế kỷ, người Italia chơi bóng để cho tất cả thấy được bóng đá không chỉ có tấn công. Lội dòng nước ngược, đi khác với xu thế trong thời bấy giờ, đội tuyển Italia vẫn có những thành công đáng kể, với 4 lần ngồi trên ngai vàng World Cup. Thế nhưng giờ đây, phòng ngự và sự ổn định đã trở thành điều quá xa xỉ với Serie A, kể từ ngày Mourinho dứt áo rời Inter năm 2010.

Ngoại trừ Juve, các đội bóng khác đều trình diễn bộ mặt tồi tệ trong phòng thủ và bản lĩnh kém cỏi trước các đội bóng lớn. Trên sân nhà, Juventus muốn giành chiến thắng trước Atletico Madrid để chiếm ngôi đầu bảng nhưng cuối cùng, họ bị Diego Simeone dùng chính thứ “vũ khí truyền thống” của người Ý – phòng ngự - khiến Juve cũng lực bất tòng tâm.

Cũng trên sân nhà, AS Roma chọn phòng ngự với mục đích tối thiểu là giành một kết quả hòa đủ để lọt vào vòng knock-out và họ đã thất bại trước một đối thủ cũng chỉ là “tay mơ” ở Champions League Man City.

Người Italia thích giá trị xưa cũ, người hâm mộ bóng đá Italia cũng vậy. Đa số họ đều là những người hoài cổ, nhìn về Serie A để biết thời gian tàn nhẫn đến thế nào. Ngày đó, Inzaghi ghi bàn thắng quyết định đưa AC lên đỉnh châu Âu, hôm nay, Inzaghi đang ngồi trên ghế huấn luyện mất rồi.

Đã bao mùa đông qua, nền bóng đá này quá chậm để thích nghi với nhịp phát triển chung. Đây là lúc để chuyển giao, cải tổ, gạt bỏ đi những thứ cũ đến mức lạc hậu, để nhìn về tương lai với ánh mắt lạc quan. Để trở lại đỉnh cao, Serie A chỉ có một con đường như thế!

(Bạn đọc: Trần Hải Đoàn)