Từng tuyên bố sẽ đưa Newcastle United trở thành câu lạc bộ hàng đầu thế giới vào năm 2030, nhưng thực tế nghiệt ngã tại Ngoại hạng Anh khiến các ông chủ Saudi Arabia và huấn luyện viên Eddie Howe phải đối mặt với một rào cản tài chính không dễ vượt qua.
1 - Tham vọng vươn tầm và thực tại phũ phàng
Cuối năm ngoái, David Hopkinson, Giám đốc điều hành của Newcastle United đã đưa ra một tuyên bố ngạo nghễ khi cho rằng ông có thể đưa đội bóng vùng Tyneside vào cuộc tranh luận về "câu lạc bộ số một thế giới" vào năm 2030.
Thế nhưng, sau thất bại 1-2 ngay trên sân nhà trước Sunderland vừa qua, Newcastle thậm chí còn không phải là đội bóng mạnh nhất vùng Đông Bắc nước Anh nếu nhìn vào bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh hiện tại.
Vị trí thứ 12 cùng áp lực bủa vây lần đầu tiên sau hơn 4 năm dẫn dắt đã khiến huấn luyện viên Eddie Howe phải thốt lên đầy chua chát: "Câu lạc bộ rất muốn tham vọng, nhưng có giới hạn cho những gì chúng tôi có thể chi tiêu. Các quy tắc đã làm cho mọi thứ trở nên rất khó khăn, tôi không biết làm cách nào để đánh bại hệ thống đó."
2 - Newcastle đã đến muộn!
Vấn đề cốt lõi mà Quỹ Đầu tư Công Saudi Arabia (PIF) gặp phải là họ đã đến bữa tiệc quá muộn. Khác với Chelsea hay Manchester City trước đây có thể chi tiêu không giới hạn để xây dựng đế chế, Newcastle hiện bị kìm kẹp bởi Quy tắc Lợi nhuận và Bền vững (PSR).
Từ ngày 1/7 tới, PSR sẽ được thay thế bằng Quy tắc Tỷ lệ Chi phí Đội hình (SCR), nhưng thay đổi này dường như chỉ càng củng cố vị thế của nhóm đại gia Big Six.
Theo số liệu thống kê, PIF đã chi ra 404,7 triệu bảng trong 3 năm đầu tiên sau khi mua lại câu lạc bộ vào năm 2021. Tuy nhiên, việc chỉ thu về 50,4 triệu bảng từ bán cầu thủ đã khiến thực tế PSR ập đến vào năm 2024.
Để tránh bị trừ điểm, Newcastle đã buộc phải bán đi "viên ngọc quý" Elliot Anderson cho Nottingham Forest với giá 35 triệu bảng. Hiện tại, Anderson đã trở thành trụ cột của đội tuyển Anh và được định giá lên tới 80 triệu bảng, một sự mất mát đau đớn cho hệ thống đào tạo trẻ của Chích chòe.
3 - Khoảng cách tài chính mênh mông
Nếu PSR tập trung vào việc hạn chế thua lỗ, thì SCR lại tập trung vào thu nhập. Về cơ bản, bạn kiếm được càng nhiều, bạn càng được tiêu nhiều. Newcastle đã ghi nhận doanh thu kỷ lục trong mỗi mùa giải dưới thời PIF, nhưng khi đặt lên bàn cân với nhóm tinh anh, họ vẫn chỉ là "kẻ tí hon".
Phân tích từ Swiss Ramble cho thấy, dựa trên báo cáo tài chính mùa 2023-24, ngân sách theo quy tắc SCR của Newcastle chỉ đứng thứ 9 tại Ngoại hạng Anh với 243 triệu bảng. Con số này hoàn toàn bị lấn lướt bởi Manchester United (597 triệu bảng), Manchester City (580 triệu bảng), Arsenal và Liverpool (449 triệu bảng).
Khoảng cách về quỹ lương cũng là một rào cản khổng lồ. Quỹ lương 220 triệu bảng của Newcastle kém Arsenal và Chelsea khoảng 100 triệu bảng, và kém Manchester City tới 200 triệu bảng. Chuyên gia tài chính bóng đá Kieran Maguire nhận định: "Bóng đá là trò chơi của tài năng, mà tài năng thì đi theo tiền bạc. Điều này khiến Newcastle cực kỳ khó khăn để thực hiện bước nhảy vọt."
4 - Nghịch lý cúp châu Âu
Một chi tiết trớ trêu trong các quy tắc mới là việc tham dự cúp châu Âu có thể gây áp lực tài chính lớn hơn. Hệ thống SCR của UEFA giới hạn các câu lạc bộ dự giải châu lục chỉ được chi 70% doanh thu cho đội hình, trong khi các đội không dự cúp châu Âu tại Ngoại hạng Anh có thể chi tới 85% hoặc hơn (có đóng thuế xa xỉ).
Nếu các quy tắc này được áp dụng sớm hơn, những đội như West Ham hay Brighton thậm chí sẽ có ngân sách chi tiêu lớn hơn cả Newcastle.
Lối thoát khả dĩ nhất cho tham vọng của PIF chính là đầu tư vào cơ sở hạ tầng, khoản chi không bị tính vào SCR. Doanh thu từ ngày thi đấu của Newcastle trong mùa 2023-24 chỉ đạt 50 triệu bảng, quá thấp so với 102 triệu bảng của Liverpool hay 137 triệu bảng của Manchester United.
Sân vận động St James' Park với 52.000 chỗ ngồi cần được mở rộng hoặc thay thế bằng một sân vận động mới hiện đại hơn để tối đa hóa nguồn thu thương mại.
Newcastle đã chi tới 242 triệu bảng trong mùa hè năm ngoái nhưng vẫn thất bại trong việc lôi kéo các mục tiêu hàng đầu như Hugo Ekitike, Benjamin Sesko hay Joao Pedro trước sự cạnh tranh của các đối thủ giàu có hơn.
Nếu không có một chiến lược thương mại bùng nổ và một sân vận động mới xứng tầm, giấc mơ trở thành "số một thế giới" của Newcastle sẽ mãi chỉ nằm trên giấy tờ, bất chấp núi tiền khổng lồ từ các ông chủ Saudi Arabia.
