Mỗi tuần một tối kiến: Nô lệ của công nghệ?

Ngày 11/8, sân Wembley có thêm 14 chiếc camera so với thường lệ. Xung quanh mỗi cầu môn là 7 chiếc, với nhiệm vụ ghi lại toàn bộ những hình ảnh của trái bóng khi nó tiến đến sát vạch vôi. Sau đó, những hình ảnh này sẽ được phân tích kỹ lưỡng để xác định xem trái bóng đã đi vào khung thành hay chưa, và nếu bàn thắng đã được ghi thì một tin nhắn sẽ được gửi đến cho trọng tài chính. Mô tả thì đơn giản như vậy, nhưng chỉ riêng câu hỏi “có áp dụng GDS vào bóng đá hay không?” đã khiến người ta phải tranh cãi suốt nhiều năm. Đến nay, phe (tạm gọi là) “đổi mới” đang dẫn trước, nhưng điều đó không có nghĩa rằng GDS là một phương án hoàn hảo, và không phải tự dưng mà Rio Ferdinand lại lên tiếng phản đối GDS rất quyết liệt vài ngày trước, ngay trước khi CLB của anh đá trận Community Shield.

Sự can thiệp ngày càng sâu của công nghệ sẽ giết chết cảm xúc trong bóng đá?

Đầu tiên, nên nhớ rằng chi phí đầu tư GDS không hề rẻ: 250.000 bảng/CLB, và gần như chắc chắn là những đội bóng hạng dưới không có đủ khả năng tài chính để lắp đặt nó. Nghĩa là, ngay trong nước Anh chứ chưa nói tới đấu trường quốc tế, sẽ có hai hệ thống thi đấu song song tồn tại: các SVĐ ở Premier League được trang bị GDS nhưng phần còn lại thì không, và nói như Chủ tịch FIFA Sepp Blatter thì “trò chơi sẽ không còn được vận hành theo cùng một luật lệ” nữa. Tiếp theo, rất có thể GDS sẽ mở đường cho sự can thiệp sâu hơn của công nghệ cao vào bóng đá: bên cạnh các bàn thắng, dần dần những pha phạm lỗi, phạt góc, việt vị, penalty… cũng sẽ được phân định thông qua hình ảnh quay chậm (Chủ tịch FA Greg Dyke cũng đã thừa nhận rằng xu thế này là “không thể cưỡng lại”). Nếu thế, chắc chắn là tốc độ của trận đấu sẽ giảm đi đáng kể, nếu không muốn nói là liên tục bị ngắt quãng, bởi các trọng tài phải dành thời gian để nghiên cứu lại băng video. Và những người thuộc phe “anti-GDS” – điển hình là Chủ tịch UEFA Michel Platini - không phải không có lý khi e ngại rằng bóng đá sẽ sớm trở thành… bóng bầu dục bởi các đội bóng sẽ khiếu nại 5 phút/lần trước mỗi quyết định của trọng tài.

Cuối cùng, đối với các CĐV mà nói, chúng ta bật TV lên xem bóng đá mỗi tuần là vì điều gì? Vì muốn được chứng kiến một sự công bằng tuyệt đối? Không phải, sân cỏ đâu phải là tòa án. Có lẽ, với phần đông người hâm mộ, điều mà họ mong muốn nhất là một cuộc tranh tài hấp dẫn, cuốn hút đến tận giây phút cuối cùng, và những quyết định đầy chất con người (dù không phải lúc nào cũng chính xác) của các trọng tài chính là gia vị nhằm tăng thêm độ kịch tính cho bóng đá. Đôi lúc, một đội bóng nào đó có thể sẽ bị thiệt thòi, nhưng về lâu dài thì họ cũng sẽ nhận được sự bù trừ từ nữ thần may mắn, như trường hợp của ĐT Đức: năm 1966, họ thua ĐT Anh ở trận CK World Cup một phần vì bàn thắng đến bây giờ vẫn chưa rõ ràng của Geoff Hurst, tuy nhiên đến trận đấu vòng 1/8 World Cup 2010 thì “Die Mannschaft” lại được hưởng lợi khi trọng tài không phát hiện ra rằng cú sút của Lampard đã đưa bóng đi qua vạch vôi. Nếu GDS được áp dụng vào tất cả những tình huống đó, hẳn bóng đá sẽ trở nên nhàm chán lắm…

Không phải phương án cải cách nào trong bóng đá cũng được áp dụng vào thực tế, và kể cả khi được áp dụng rồi thì cũng chưa chắc đã tồn tại. Ví dụ nổi tiếng nhất có lẽ các bàn thắng “vàng” và “bạc”: kể từ năm 1993, FIFA quyết định bổ sung thêm “bàn thắng vàng” vào luật bóng đá với mục tiêu khuyến khích lối chơi tấn công trong hiệp phụ (nhưng cuối cùng lại gây hiệu ứng ngược, khi các đội bóng có xu hướng phòng ngự chặt để tránh bị loại chỉ sau một bàn thua duy nhất), nhưng đến năm 2002 thì nó được thay thế bằng “bàn thắng bạc”. Đến năm 2004, cả hai loại bàn thắng kể trên đều bị gỡ bỏ khỏi luật bóng đá, và phương thức thi đấu truyền thống (đá đủ 30 phút của 2 hiệp phụ) lại được tái sử dụng.