Nhưng chỉ sau hơn một năm dưới triều đại Ineos, một cuộc cách mạng âm thầm đã đưa Quỷ đỏ từ "thế kỷ trước" vươn lên nhóm dẫn đầu Ngoại Hạng Anh về công nghệ. Giờ đây, những con số vô hồn đang trở thành "vũ khí" tối thượng để họ tìm kiếm một vị thuyền trưởng mới, nơi Michael Carrick đang nắm giữ những lợi thế mà không đối thủ nào có được.
Khi "nắp ca-pô" được mở ra
Vào tháng 12/2024, trong một cuộc phỏng vấn thẳng thắn với fanzine United We Stand, Sir Jim Ratcliffe đã không ngần ngại dùng những từ ngữ nặng nề nhất để mô tả bộ phận dữ liệu của Manchester United.
Ông gọi cách tiếp cận của câu lạc bộ là thuộc về "thế kỷ trước". Đó là một lời thừa nhận đau đớn cho một thực thể từng tự hào là dẫn đầu thế giới về thương mại, nhưng lại tụt hậu thê thảm trong cuộc đua vũ trang về trí tuệ nhân tạo và phân tích hành vi.
Kỷ nguyên Ineos tại Old Trafford bắt đầu bằng sự hoài nghi, nhưng nếu có một lĩnh vực mà những thay đổi được ghi nhận rõ rệt nhất, đó chính là dữ liệu. Không còn là những bảng tính Excel thủ công hay những báo cáo sơ sài, Man United hiện nay đã xây dựng được một cấu trúc bóng đá mà các chuyên gia trong ngành đánh giá là "tốt nhất Ngoại Hạng Anh".
"Kiến trúc sư" từ đường đua F1
Cuộc chuyển đổi này mang đậm dấu ấn của Michael Sansoni. Được tuyển dụng từ đội đua Mercedes F1 vào tháng 4/2024, vị Giám đốc dữ liệu này đã mang tư duy chính xác của những chiếc xe đua tốc độ 300km/h vào sân cỏ Old Trafford.
Dưới sự dẫn dắt của ông, dữ liệu không còn chỉ dùng để thống kê số bàn thắng hay kiến tạo, nó len lỏi vào mọi ngóc ngách, từ phân tích hiệu suất tập luyện, tuyển trạch cho đến việc mô phỏng các kịch bản huấn luyện trên sân.
Sự hiện diện của Sansoni phản ánh tầm nhìn của Ineos, bóng đá hiện đại là một trò chơi của những sai số cực nhỏ. Và để giảm thiểu sai số trong việc bổ nhiệm HLV trưởng, bài toán đã khiến M.U tiêu tốn hàng trăm triệu bảng trong thập kỷ qua, họ cần một bộ lọc khoa học hơn là những bản CV hào nhoáng.
Vượt ra ngoài những con số "vô cảm"
Omar Chaudhuri, Giám đốc tình báo của Twenty First Group, đơn vị hàng đầu thế giới về tư vấn dữ liệu bóng đá, giải thích rằng việc đánh giá một HLV phức tạp hơn cầu thủ rất nhiều. "Trước đây, các CLB thường sa thải HLV khi đội bóng rơi vào chuỗi phong độ kém. Nhưng dữ liệu hiện đại cho phép chúng tôi biết khi nào một HLV thực sự tệ, và khi nào ông ta chỉ đang kém may mắn".
Thông qua các chỉ số như bàn thắng kỳ vọng (xG), các nhà phân tích có thể bóc tách xem liệu một trận thua là do lỗi hệ thống hay chỉ đơn giản là các chân sút đối phương đã có một ngày thi đấu "lên đồng". Điều này mang lại một cái nhìn công bằng hơn, tránh những quyết định cảm tính dựa trên áp lực từ khán đài.
Lợi thế mang tên Michael Carrick
Trong cuộc đua giành ghế nóng tại Old Trafford, Michael Carrick đang sở hữu một "kho báu" mà các ứng viên khác không có, dữ liệu thực chứng tại chính Man Utd. Với 17 trận dẫn dắt, đội ngũ của Sansoni đã có đủ dữ liệu để phân tích tỉ mỉ từng thay đổi nhỏ nhất dưới thời Carrick.
Trong khi người hâm mộ chỉ nhìn vào kết quả trên bảng điện tử, các chuyên gia dữ liệu sẽ đào sâu vào việc liệu lối chơi của Carrick có bền vững hay không. Họ xem xét cách đội bóng chuyển trạng thái, cấu trúc phòng ngự khi mất bóng và khả năng phát triển các cầu thủ trẻ. Với dữ liệu, Carrick không còn là một "phương án tạm thời" mà trở thành một đối tượng nghiên cứu có căn cứ khoa học rõ ràng nhất.
Bài học đau đớn mang tên Ruben Amorim
Tuy nhiên, dữ liệu không phải là "viên đạn bạc" giải quyết mọi vấn đề. Trường hợp của Ruben Amorim là một minh chứng đầy cay đắng. Khi được bổ nhiệm vào tháng 11/2024, Amorim được Twenty First Group đánh giá là HLV vượt kỳ vọng nhiều nhất Châu Âu dựa trên các thông số tại Sporting Lisbon.
Kết quả thực tế lại là một "thảm họa". Tại sao? Chaudhuri chỉ ra rằng thành công của một HLV phụ thuộc rất nhiều vào môi trường xung quanh. Thomas Frank thành công ở Brentford một phần lớn nhờ cấu trúc CLB đã được thiết lập sẵn, đến mức khi ông rời đi, người kế nhiệm Keith Andrews vẫn vận hành trơn tru cỗ máy đó.
Bài học rút ra cho Man Utd là, đừng chỉ tìm kiếm một HLV giỏi nhất, hãy tìm người phù hợp nhất với cấu trúc hiện có. "Phần lớn các CLB cần soi lại chính mình và hiểu vì sao họ phải thay HLV trưởng ngay từ đầu", Chaudhuri nhấn mạnh.
Dữ liệu trong phòng phỏng vấn
Một góc khuất ít người biết là cách Man Utd sử dụng dữ liệu để thử thách các ứng viên trong buổi phỏng vấn với Omar Berrada và Jason Wilcox. Thay vì hỏi những câu xã giao, họ dùng dữ liệu để đặt ra những câu hỏi hóc búa.
Ví dụ, nếu dữ liệu cho thấy HLV X thường thay người muộn và kém hiệu quả, họ sẽ hỏi thẳng: "Tại sao điều đó xảy ra? Có sự tính toán nào phía sau không?". Những HLV thực sự giỏi sẽ biết rõ những con số của chính mình và giải thích được triết lý phía sau, trong khi những người kém hơn sẽ chỉ biết đưa ra những lời bào chữa.
Quyết định phía trước
Manchester United hiện nay không còn là CLB thiếu định hướng trên thị trường nhân sự. Với một cấu trúc bóng đá tốt hơn hẳn so với 18 tháng trước và sự hỗ trợ từ bộ não dữ liệu của Michael Sansoni, môi trường tại Old Trafford đã sẵn sàng để một HLV trưởng có thể thành công.
Dù là Michael Carrick hay bất kỳ ai khác, vị thuyền trưởng tiếp theo của Quỷ đỏ sẽ không được chọn chỉ vì danh tiếng, mà vì những con số đã chứng minh họ là mảnh ghép hoàn hảo cho cuộc phục hưng này.
