Lịch sử CLB Marseille: Đội bóng Pháp đầu tiên vô địch C1

Lịch sử của OM là một bản hồ sơ dày đặc những vinh quang tột đỉnh xen lẫn những nốt trầm biến động, gắn liền với tên tuổi của những huyền thoại như Jean-Pierre Papin, Didier Deschamps và Basile Boli.

Giai đoạn thành lập và những bước tiến đầu tiên (1892–1965)

Olympique de Marseille được thành lập ban đầu như một câu lạc bộ thể thao đa năng vào năm 1892 bởi Rene Dufaure de Montmirail. Đến năm 1899, cái tên "Olympique de Marseille" chính thức được thông qua. Tên gọi "Olympique" lấy cảm hứng từ Thế vận hội Olympic cổ đại, nhằm tôn vinh nguồn gốc Hy Lạp của thành phố Marseille (được người Phocaea sáng lập 25 thế kỷ trước). Khẩu hiệu "Droit au but" (Đi thẳng vào gôn) xuất phát từ bộ môn bóng bầu dục, môn thể thao chính của CLB trong những ngày đầu.

Bóng đá bắt đầu được tổ chức bài bản tại CLB từ năm 1902. Nhờ nguồn lực tài chính và tổ chức tốt hơn các đội bóng địa phương khác, OM nhanh chóng chiếm lĩnh vị thế tại thành phố.

Tuy nhiên, cuối thập niên 50 chứng kiến sự sa sút. Năm 1959, OM lần đầu tiên bị xuống hạng và trải qua giai đoạn khó khăn ở giải hạng Nhì cho đến giữa thập niên 60.

Kỷ nguyên Marcel Leclerc: Sự thống trị và khủng hoảng (1965–1986)

Năm 1965, Marcel Leclerc trở thành chủ tịch, mở ra giai đoạn phục hưng mạnh mẽ. Với tham vọng lớn, ông đưa Marseille trở lại hạng Nhất vào mùa giải 1965–1966.

Dưới sự điều hành của Leclerc, OM bước vào giai đoạn hoàng kim đầu tiên:

• 1969: Vô địch Coupe de France.

• 1971: Vô địch Ligue 1 nhờ phong độ hủy diệt của Josip Skoblar – người ghi kỷ lục 44 bàn thắng trong một mùa giải (đoạt Chiếc giày vàng Châu Âu).

• 1972: Giành cú đúp danh hiệu (Ligue 1 và Coupe de France) với sự bổ sung Georges Carnus và Bernard Bosquier từ đối thủ Saint-Etienne.

Tháng 7/1972, mâu thuẫn giữa Marcel Leclerc và liên đoàn bóng đá về vấn đề cầu thủ ngoại dẫn đến việc ông bị sa thải. Sự ra đi của Leclerc đẩy CLB vào cuộc khủng hoảng tài chính và chuyên môn kéo dài hơn một thập kỷ, bao gồm việc xuống hạng và phải dựa vào lứa cầu thủ trẻ địa phương để tồn tại.

Triều đại Bernard Tapie và Đỉnh cao Châu Âu (1986–1994)

Ngày 12/04/1986, doanh nhân Bernard Tapie tiếp quản ghế chủ tịch, bắt đầu xây dựng đội hình vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Pháp tính đến thời điểm đó.

Tapie không tiếc tiền chiêu mộ các ngôi sao đẳng cấp thế giới như Jean-Pierre Papin, Chris Waddle, Enzo Francescoli, Abedi Pele, Didier Deschamps, Marcel Desailly, Rudi Voller và thủ môn Fabien Barthez. Nhờ đó, Marseille vô địch Ligue 1 4 lần liên tiếp từ 1989 đến 1992, đồng thời lọt vào chung kết cúp C1 năm 1991 nhưng thua Red Star Belgrade trên chấm luân lưu.

Năm 1993, dưới sự dẫn dắt của HLV Raymond Goethals, Marseille làm nên lịch sử tại trận chung kết UEFA Champions League. Bàn thắng duy nhất của trung vệ Basile Boli vào lưới AC Milan hùng mạnh đã giúp Olympique de Marseille trở thành CLB Pháp đầu tiên vô địch Champions League.

Ngay sau vinh quang, CLB dính vào bê bối dàn xếp tỷ số (vụ án VA-OM) liên quan đến trận đấu với Valenciennes. Hậu quả tàn khốc:

• Bị tước chức vô địch Ligue 1 mùa 1992–1993.

• Cấm tham dự Cúp Châu Âu, Siêu cúp Châu Âu và Cúp Liên lục địa.

• Bị giáng xuống hạng Nhì (Ligue 2) vào năm 1994.

• Chủ tịch Bernard Tapie phải rời CLB và chịu án phạt tù.

Tái thiết và trở lại vinh quang (1996–2012)

Năm 1996, OM trở lại Ligue 1 dưới sự hậu thuẫn của ông chủ mới Robert Louis-Dreyfus (CEO của Adidas).

CLB xây dựng lại lực lượng với các ngôi sao như Laurent Blanc, Robert Pires, Didier Drogba, Franck Ribery. Họ hai lần lọt vào chung kết UEFA Cup (tiền thân Europa League) vào năm 1999 và 2004 nhưng đều thất bại trước Parma và Valencia.

Đến năm 2009, cựu đội trưởng Didier Deschamps trở lại làm HLV trưởng và mang về những danh hiệu đã lẩn tránh CLB suốt 18 năm. Năm 2010,  họ vô địch Ligue 1, đồng thời giành Coupe de la Ligue. Sau đó, Marseille giành thêm 2 Coupe de la Ligue liên tiếp, xác lập vị thế của OM tại đấu trường quốc nội.

Biến động và Kỷ nguyên sở hữu Mỹ (2016–Nay)

Sau khi bà Margarita Louis-Dreyfus (vợ góa của Robert) rao bán CLB, doanh nhân người Mỹ Frank McCourt chính thức sở hữu 95% cổ phần OM vào tháng 10/2016.

McCourt bổ nhiệm Jacques-Henri Eyraud làm chủ tịch và Rudi Garcia làm HLV, mang về các cầu thủ như Dimitri Payet, Florian Thauvin. Marseille thi đấu thăng hoa và lọt vào chung kết Europa League 2018 nhưng để thua Atletico Madrid 0-3.

CLB trải qua nhiều đời HLV như Andre Villas-Boas, Jorge Sampaoli, Igor Tudor và hiện tại là Roberto De Zerbi. Pablo Longoria giữ chức chủ tịch từ năm 2021, nỗ lực ổn định tài chính và duy trì vị thế trong nhóm dự Champions League tại Ligue 1.

Sân vận động và Văn hóa cổ động

Stade Velodrome: Khánh thành năm 1937, Velodrome là "thánh địa" của bóng đá Marseille. Sân đã trải qua nhiều lần nâng cấp lớn (lắp thêm mái che, nâng sức chứa lên 67.000 chỗ). Đây là sân vận động có sức chứa lớn nhất tại Ligue 1 dành cho một CLB.

Văn hóa Cổ động viên: OM sở hữu lượng fan hâm mộ cuồng nhiệt bậc nhất nước Pháp. Các nhóm Ultras nổi tiếng như Commando Ultra '84 và South Winners kiểm soát hai khán đài phía Bắc (Virage Nord) và phía Nam (Virage Sud), tạo nên bầu không khí rực lửa và đầy áp lực cho mọi đội khách.

Le Classique (Kinh điển nước Pháp): Mối thù địch giữa Olympique de Marseille và Paris Saint-Germain (PSG) được gọi là Le Classique. Đây là cuộc đối đầu giữa miền Bắc và miền Nam, giữa thủ đô hoa lệ và thành phố cảng lao động, giữa hai CLB giàu thành tích và cá tính nhất bóng đá Pháp.

Thông tin tổng quan về CLB Marseille