Lịch sử CLB Becamex TP HCM: Từ đội bóng Sông Bé đến "Chelsea Việt Nam"

CLB Becamex TP.HCM là hình mẫu tiên phong trong việc xã hội hóa bóng đá tại Việt Nam. CLB Becamex TP.HCM có tên gọi trước đây là CLB Becamex Bình Dương. Với 4 chức vô địch V.League và thành tích ấn tượng tại đấu trường châu lục, đội bóng đã ghi tên mình vào lịch sử như một trong những thế lực hùng mạnh nhất của bóng đá Việt Nam đương đại.

1. Giai đoạn Tiền thân: Đội bóng đá Sông Bé

Lịch sử của Becamex TP.HCM bắt nguồn từ đội bóng đá Sông Bé, được thành lập vào năm 1976, ngay sau khi đất nước thống nhất và tỉnh Sông Bé được thành lập (bao gồm Bình Dương và Bình Phước ngày trước).

Trong những năm đầu tiên, đội bóng Sông Bé chủ yếu thi đấu ở các giải phong trào và hạng dưới của hệ thống bóng đá Việt Nam. Huấn luyện viên đầu tiên là ông Đỗ Thới Vinh. Thời kỳ này, bóng đá Sông Bé chưa phải là một thế lực lớn so với các "tượng đài" như Cảng Sài Gòn, Thể Công hay Công an Hà Nội.

Tuy nhiên, đội bóng đã bắt đầu xây dựng được bản sắc riêng với lối chơi nhiệt huyết, mang đậm tính cách hào sảng của người dân miền Đông Nam Bộ.

Mốc son quan trọng nhất của thời kỳ này là vào năm 1994, Đội bóng đá Sông Bé đã xuất sắc giành Cúp Quốc gia sau khi đánh bại Cảng Sài Gòn ở chung kết. Đây là danh hiệu lớn đầu tiên trong lịch sử bóng đá tỉnh nhà, tạo đà tâm lý vững chắc cho sự phát triển sau này.

2. Bước ngoặt lịch sử: Sự xuất hiện của Becamex IDC

Năm 1997, tỉnh Sông Bé được chia tách thành hai tỉnh Bình Dương và Bình Phước. Đội bóng đá Sông Bé được giải thể, và nòng cốt của đội chuyển về trực thuộc Sở Thể dục Thể thao tỉnh Bình Dương, lấy tên là Câu lạc bộ bóng đá Bình Dương.

Trong giai đoạn 1998–2001, bóng đá Bình Dương vẫn loay hoay ở giải hạng Nhất và chưa tìm được đường trở lại sân chơi cao nhất. Khó khăn về tài chính là rào cản lớn nhất khiến đội bóng không thể chiêu mộ nhân tài.

Năm 2002 đánh dấu cột mốc lịch sử thay đổi hoàn toàn diện mạo bóng đá nơi đây. Tổng công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp (Becamex IDC), một doanh nghiệp nhà nước tại Bình Dương chính thức tiếp quản đội bóng. Tên CLB được đổi thành Becamex Bình Dương (tên gọi trước đây).

Đây là một trong những trường hợp đầu tiên tại Việt Nam doanh nghiệp trực tiếp quản lý và nuôi đội bóng một cách toàn diện, thay vì chỉ tài trợ trên áo đấu. Với nguồn lực tài chính dồi dào từ Becamex IDC, đội bóng bắt đầu chiến dịch "thay máu" mạnh mẽ.

Năm 2003, Becamex TP.HCM giành vé thăng hạng lên V.League. Ngay lập tức, họ bắt đầu chiêu mộ hàng loạt ngôi sao, mở đầu cho biệt danh "Chelsea Việt Nam".

3. Giai đoạn hoàng kim thứ nhất

Để chuẩn bị cho tham vọng xưng vương, Becamex TP.HCM đã mang về sân Gò Đậu những bản hợp đồng bom tấn. Những cái tên như Trường Giang, Như Thành, Quang Thanh, Thế Anh (từ Ngân hàng Đông Á) kết hợp với các ngoại binh chất lượng cao như Philani Kubheka, Amaobi, Huỳnh Kesley Alves đã tạo nên một đội hình có chiều sâu khủng khiếp.

Tuy nhiên, có "bột" nhưng chưa gột nên "hồ", Becamex TP.HCM vẫn thiếu một kiến trúc sư trưởng. Phải đến khi HLV Lê Thụy Hải được bổ nhiệm giữa mùa giải 2006, sức mạnh của "Chelsea Việt Nam" mới thực sự được kích hoạt. Ông Hải "lơ" với cá tính mạnh mẽ đã thuần phục được phòng thay đồ đầy rẫy ngôi sao.

Mùa giải 2007, Becamex TP.HCM thể hiện sức mạnh hủy diệt. Họ lên ngôi vô địch V.League sớm 4 vòng đấu. Đây là chức vô địch V.League đầu tiên trong lịch sử CLB.

Mùa giải 2008, vẫn dưới sự dẫn dắt của HLV Lê Thụy Hải, Becamex TP.HCM bảo vệ thành công ngôi vương. Lối chơi tấn công quyến rũ dựa trên sự cơ động của Philani và khả năng săn bàn của Kesley – Amaobi đã khiến sân Gò Đậu trở thành "chảo lửa" đi dễ khó về nhất Việt Nam.

4. Dấu ấn châu lục và giai đoạn khủng hoảng thừa

Sau khi thống trị giải quốc nội, Becamex TP.HCM hướng ra biển lớn. Tại AFC Cup 2009, họ đã làm rạng danh bóng đá Việt Nam khi lọt vào tới vòng bán kết.

Họ vượt qua vòng bảng thuyết phục, đánh bại Kedah (Malaysia) ở vòng 1/8 và Chonburi (Thái Lan) ở tứ kết với tổng tỷ số 4-2. Tại bán kết, dù thất bại trước Al-Karamah (Syria), nhưng thành tích này (cùng với việc Hà Nội T&T vào tứ kết năm 2014 và Hà Nội FC vào chung kết liên khu vực 2019 vẫn là một trong những mốc son chói lọi nhất của CLB tại đấu trường châu Á.

Giai đoạn 2009 – 2013 chứng kiến sự bất ổn kỳ lạ của Becamex TP.HCM. Mặc dù vẫn chi rất nhiều tiền để mua ngôi sao, nhưng thành tích tại V.League lại đi xuống.

Đội bóng rơi vào tình trạng khủng hoảng thừa. Phòng thay đồ phức tạp với quá nhiều cái tôi lớn dẫn đến việc ghế HLV trưởng tại Gò Đậu nóng hơn bao giờ hết. Hàng loạt HLV tên tuổi đến rồi đi như Vital, Mai Đức Chung, Đặng Trần Chỉnh, Cho Yoon-hwan, hay thậm chí là sự trở lại (rồi lại đi) của Lê Thụy Hải. Trong 5 năm, họ trắng tay tại V.League, dù đội hình chưa bao giờ thiếu ngôi sao.

5. Giai đoạn hoàng kim thứ hai: Cú ăn ba lịch sử

Sau những năm tháng bết bát, Becamex TP.HCM quyết tâm tìm lại ánh hào quang bằng việc tái cấu trúc đội bóng và mời lại HLV Lê Thụy Hải (với vai trò Giám đốc Kỹ thuật nhưng thực quyền chỉ đạo) và HLV Mai Đức Chung.

Mùa giải 2014, Becamex TP.HCM sở hữu đội hình được coi là Đội tuyển Việt Nam thu nhỏ cộng với các ngoại binh hay nhất giải. Những cái tên như Nguyễn Anh Đức, Lê Tấn Tài, Nguyễn Trọng Hoàng, Âu Văn Hoàn, Lê Phước Tứ kết hợp cùng "máy quét" Moses Oloya và tiền đạo Abass Dieng. Họ giành chức vô địch V.League 2014 một cách thuyết phục, đánh dấu lần thứ 3 lên ngôi.

Mùa giải 2015 được xem là mùa giải thành công nhất trong lịch sử CLB. Becamex TP.HCM đã thiết lập một kỷ lục vô tiền khoáng hậu. Đội bóng vô địch V.League lần thứ 4, vô địch Cúp Quốc gia (lần thứ 2) và giành Siêu Cúp Quốc gia.

Đội trưởng Nguyễn Anh Đức giành danh hiệu Quả bóng Vàng Việt Nam, trở thành biểu tượng sống của đội bóng. Becamex TP.HCM thời điểm này là một tập thể "bất khả chiến bại", với lối chơi tấn công đa dạng và thể lực vượt trội.

6. Chiến lược trẻ hóa và thời kỳ mới

Từ sau năm 2016, BLĐ Becamex TP.HCM bắt đầu thay đổi chiến lược. Thay vì vung tiền mua sắm ồ ạt như thời kỳ "Chelsea Việt Nam", họ chuyển hướng sang đầu tư căn cơ cho hệ thống đào tạo trẻ và sử dụng "cây nhà lá vườn".

Ngân sách chuyển nhượng được thắt chặt. Nhiều công thần ra đi (Công Vinh giải nghệ, Trọng Hoàng, Âu Văn Hoàn chuyển nhượng). Đội bóng chấp nhận thành tích đi xuống (thường nằm ở giữa bảng xếp hạng) để tạo cơ hội cho các cầu thủ trẻ.

Chiến lược này đã giới thiệu ra ánh sáng những tài năng xuất sắc, tiêu biểu là Nguyễn Tiến Linh, người sau này trở thành tiền đạo chủ lực của Đội tuyển Quốc gia Việt Nam. Ngoài ra còn có Tô Văn Vũ, Tống Anh Tỷ, Nguyễn Trọng Huy, và gần đây là Bùi Vĩ Hào.

Mặc dù không còn thống trị V.League, nhưng Becamex TP.HCM vẫn là một đối thủ khó chịu. Họ giành thêm Cúp Quốc gia 2018 sau khi đánh bại FLC Thanh Hóa, chứng minh rằng bản lĩnh của một đội bóng lớn vẫn còn đó.

Trong những mùa giải gần đây (2023, 2024), Becamex TP.HCM bắt đầu quay lại thị trường chuyển nhượng với những bản hợp đồng chất lượng hơn (như Quế Ngọc Hải, Hải Huy) nhằm kết hợp kinh nghiệm với sức trẻ, đặt mục tiêu quay lại top đầu V.League.

7. Sân vận động Gò Đậu: "Thánh địa" của Đất Thủ

Sân vận động Gò Đậu, tọa lạc tại thành phố Thủ Dầu Một, là sân nhà của Becamex TP.HCM. Với sức chứa khoảng 18.250 chỗ ngồi, đây không phải là sân lớn nhất Việt Nam, nhưng là một trong những sân có mặt cỏ đẹp nhất và khán đài được thiết kế gần sân cỏ, tạo nên áp lực cực lớn cho đội khách.

Trong những năm tháng hoàng kim, Gò Đậu luôn chật kín khán giả. Hội Cổ động viên bóng đá Bình Dương (BFC) được đánh giá là một trong những hội CĐV hoạt động bài bản, chuyên nghiệp và cuồng nhiệt nhất cả nước. Hình ảnh khán đài B nhuộm đỏ sắc áo và tiếng trống dồn dập là đặc sản của bóng đá nơi đây.

8. Những gương mặt biểu tượng

Để viết nên lịch sử hào hùng, Becamex TP.HCM sở hữu những cá nhân kiệt xuất.

Nguyễn Anh Đức

Nếu phải chọn một cái tên đại diện cho Becamex TP.HCM, đó là Anh Đức. Anh gắn bó trọn vẹn thời kỳ đỉnh cao với CLB, từ một cầu thủ trẻ đến khi trở thành huyền thoại. Anh Đức giữ kỷ lục về số lần ra sân và số bàn thắng cho CLB. Anh là hình mẫu của sự chuyên nghiệp và bền bỉ.

Philani Kubheka

Tiền vệ người Nam Phi là ngoại binh vĩ đại nhất lịch sử CLB. Với chiếc khăn rằn quấn đầu đặc trưng, Philani không chỉ đóng góp về chuyên môn với những pha đi bóng lắt léo bên cánh trái mà còn là thủ lĩnh tinh thần trong phòng thay đồ suốt gần một thập kỷ.

Huỳnh Kesley Alves

Cầu thủ gốc Brazil nhập tịch Việt Nam là chân sút thượng hạng trong giai đoạn 2007-2014. Khả năng dứt điểm tinh tế và kỹ thuật cá nhân điêu luyện của Kesley đã mang về vô số bàn thắng quan trọng.

HLV Lê Thụy Hải

Dù có nhiều tranh cãi về phát ngôn, không thể phủ nhận ông là HLV thành công nhất lịch sử đội bóng với 3 chức vô địch V.League. Cố HLV Thụy Hải là người đặt nền móng cho vị thế "ông lớn" của Bình Dương.

Từ một đội bóng tỉnh lẻ Sông Bé, trải qua quá trình doanh nghiệp hóa mạnh mẽ để trở thành "Chelsea Việt Nam", và giờ đây là một CLB chú trọng đào tạo trẻ, lịch sử của Becamex TP.HCM là bức tranh thu nhỏ của sự phát triển bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam.

Dù trải qua nhiều thăng trầm, Becamex TP.HCM vẫn luôn giữ vững vị thế là một trong những CLB giàu thành tích và truyền thống nhất. Với nền tảng tài chính ổn định từ Becamex IDC và hệ thống đào tạo trẻ bài bản, Becamex TP.HCM hứa hẹn sẽ sớm trở lại vị thế thống trị trong tương lai gần.

Nếu độc giả quan tâm giải Vô địch Quốc gia Việt Nam, có thể tham khảo bài viết Lịch sử Giải bóng đá Vô địch Quốc gia Việt Nam: Từ giải A1 toàn quốc đến kỷ nguyên chuyên nghiệp V-League.