Lịch sử câu lạc bộ Elche: 100 năm thăng trầm

Elche Club de Futbol, S.A.D., thường được gọi ngắn gọn là Elche, là một trong những đội bóng giàu truyền thống tại Cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Với lịch sử hơn 100 năm hình thành và phát triển, đội chủ sân Martinez Valero không chỉ là biểu tượng thể thao của thành phố Elche mà còn là chứng nhân cho những thăng trầm khắc nghiệt của bóng đá chuyên nghiệp xứ sở bò tót.

Được thành lập vào năm 1923, Elche CF mang biệt danh "Los Franjiverdes" (Những người mang dải sọc xanh) do thiết kế áo đấu đặc trưng với một dải ngang màu xanh lá cây trên nền trắng. Đội bóng có trụ sở tại tỉnh Alicante và thi đấu trên sân nhà Estadio Martinez Valero với sức chứa 33.732 chỗ ngồi.

Trải qua nhiều thập kỷ, Elche đã khẳng định vị thế của mình trong hệ thống giải đấu Tây Ban Nha với nhiều mùa giải thi đấu tại La Liga (giải VĐQG Tây Ban Nha) và Segunda Division (giải hạng Nhì). Elche cũng đã xuất sắc giành quyền thăng hạng và đang thi đấu tại La Liga mùa giải 2025/2026.

Giai đoạn thành lập và những năm đầu (1923–1950)

Elche Club de Futbol được thành lập vào mùa đông năm 1923, là kết quả của cuộc sáp nhập tất cả các đội bóng địa phương trong thị trấn nhằm tạo ra một đại diện đủ mạnh để thi đấu chuyên nghiệp. Trận đấu đầu tiên trong lịch sử CLB là cuộc đối đầu với Monovar, nơi họ giành chiến thắng 4-0 trên sân khách. Trận đấu chính thức đầu tiên của họ kết thúc với chiến thắng 2-0 trước Crevillente.

Trong những năm đầu tiên, giống như nhiều đội bóng cùng thời, Elche thi đấu trong trang phục toàn trắng. Đội bóng gia nhập hệ thống giải đấu quốc gia vào mùa giải 1929/1930 tại Tercera Division (hạng Ba). Đến năm 1934, Elche lần đầu tiên giành quyền thăng hạng lên Segunda Division. Dù phải chịu cảnh xuống hạng sáu năm sau đó, họ đã nhanh chóng trở lại vào mùa giải kế tiếp, cho thấy sức sống mãnh liệt của bóng đá vùng Alicante.

Kỷ nguyên La Liga và trận chung kết Copa del Rey (1959–1978)

Cuối thập niên 1950 đánh dấu bước ngoặt lớn khi Elche đạt được hai lần thăng hạng liên tiếp, từ hạng Ba lên hạng Nhất. Chiến thắng 3-0 trước Tenerife năm 1959 đã chính thức đưa Elche lần đầu tiên góp mặt tại La Liga, mở ra một kỷ nguyên vàng son.

Ra mắt La Liga: Elche mở màn mùa giải đầu tiên ở cấp độ cao nhất bằng trận hòa 1-1 trước Real Oviedo. Mùa giải này chứng kiến những khoảnh khắc đáng nhớ như chiến thắng ngược dòng 2-1 trước Barcelona, dù họ cũng phải nhận thất bại nặng nề 2-11 trước Real Madrid. Đội bóng kết thúc mùa giải ở vị trí thứ 10.

Thành tích tốt nhất: Mùa giải 1963/1964 được coi là đỉnh cao lịch sử của Elche tại La Liga khi họ cán đích ở vị trí thứ 5. Cùng năm đó, đội dự bị Elche Ilicitano cũng giành quyền lên chơi tại Segunda Division.

Chung kết Copa del Rey 1969:bNăm 1969, Elche tiến vào trận chung kết Cúp Nhà vua Tây Ban Nha (Copa del Rey) lần đầu tiên và duy nhất trong lịch sử sau khi vượt qua Pontevedra, Valencia và Real Sociedad. Tuy nhiên, trong trận chung kết diễn ra ngày 15/6 tại sân Santiago Bernabeu, họ đã để thua sát nút 0-1 trước Athletic Bilbao.

Sau 12 mùa giải liên tiếp trụ lại giải đấu cao nhất, Elche xuống hạng vào năm 1971. Họ trở lại La Liga hai năm sau đó với tư cách nhà vô địch hạng Nhì. Giai đoạn thứ hai tại La Liga kéo dài 5 mùa giải, chủ yếu là các cuộc chiến trụ hạng, trước khi họ trở lại Segunda Division vào cuối mùa giải 1977/1978.

Khủng hoảng tài chính và nỗ lực trở lại (Thập niên 80 & 90)

Sau khi xuống hạng năm 1978, Elche rơi vào giai đoạn khó khăn kéo dài. Trong 5 năm đầu tiên tại giải hạng Nhì, họ liên tục lỡ hẹn với tấm vé thăng hạng một cách đầy tiếc nuối, thường xuyên xếp thứ 4 hoặc thứ 5.

Bi kịch mùa 1980/1981: Elche bước vào vòng đấu cuối cùng với vị trí thứ hai, hơn Rayo Vallecano và Racing de Santander 2 điểm. Họ chỉ cần một trận hòa trên sân nhà Martinez Valero trước Cadiz để thăng hạng nhưng lại để thua, dẫn đến việc mất vé thăng hạng do thua chỉ số phụ.

Sự trở lại ngắn ngủi: Elche thăng hạng vào cuối mùa 1983/1984 (dù chỉ xếp thứ 5, do hai đội xếp trên là đội dự bị của Real Madrid và Athletic Bilbao không được phép thăng hạng). Tuy nhiên, họ nhanh chóng xuống hạng ngay sau đó.

Khủng hoảng trầm trọng: Năm 1988, Elche thăng hạng một lần nữa nhưng lại kết thúc mùa giải với vị trí cuối bảng. Sau khi xuống hạng năm 1989, CLB đối mặt với khủng hoảng tài chính nghiêm trọng, dẫn đến việc tụt xuống Segunda Division B (hạng Ba) vào mùa giải 1990/1991. Suốt thập niên 90, Elche vật lộn ở các giải đấu thấp trước khi ổn định lại ở giải hạng Nhì vào cuối thập kỷ.

Trở lại đỉnh cao và biến động (Thập niên 2010 đến nay)

Thế kỷ 21 chứng kiến Elche nỗ lực tìm lại ánh hào quang xưa với nhiều thăng trầm kịch tính.

Giấc mơ dang dở 2010/2011: Elche lọt vào trận chung kết play-off thăng hạng nhưng thất bại trước Granada bởi luật bàn thắng sân khách.

Kỷ lục mùa 2012/2013: Dưới sự dẫn dắt của HLV Fran Escriba, Elche đã có một mùa giải lịch sử. Họ dẫn đầu bảng xếp hạng từ vòng đầu tiên đến vòng cuối cùng, phá vỡ nhiều kỷ lục về số trận thắng và điểm số tại Segunda Division, chính thức trở lại La Liga sau 24 năm chờ đợi.

Án phạt hành chính 2014/2015: Mùa giải 2014/2015 là một nốt trầm buồn. Dù đội bóng đã trụ hạng thành công trên sân cỏ (an toàn trước 4 vòng đấu), Elche trở thành đội bóng đầu tiên trong lịch sử La Liga bị giáng xuống hạng do các quy định mới về nợ nần và quản lý tài chính yếu kém.

Tái thiết và thăng hạng: Sau khi rớt xuống hạng Ba vào mùa 2016/2017, Elche đã trở lại mạnh mẽ. Mùa giải 2019/2020, họ đánh bại Girona trong trận chung kết play-off để trở lại La Liga. Dù phải xuống hạng vào mùa 2022/2023, nhưng với nền tảng vững chắc, Elche đã xuất sắc giành ngôi Á quân Segunda Division mùa giải 2024/2025, qua đó chính thức giành vé trở lại La Liga cho mùa giải 2025/2026.

Sân vận động Martinez Valero

Sân nhà của Elche CF là Estadio Martinez Valero, được khánh thành vào năm 1976, thay thế cho sân cũ Campo de Altabix. Đây là một trong những sân vận động lớn tại Tây Ban Nha với sức chứa hiện tại là 33.732 chỗ ngồi.

Sân được đặt theo tên của Manuel Martinez Valero, cố chủ tịch của câu lạc bộ, người đã có công lớn trong việc xây dựng sân vận động và đưa đội bóng qua giai đoạn hoàng kim. Martinez Valero từng là địa điểm tổ chức các trận đấu tại World Cup 1982 và trận chung kết Copa del Rey năm 2003. Với kích thước mặt sân rộng (105m x 68m), đây là nơi lý tưởng cho lối chơi bóng đá tấn công thoáng đạt.

Những đối trọng

Elche CF có cho mình một số đội bóng kình địch, chủ yếu do tính chất địa phương và lịch sử:

Hercules CF: Đây là đối thủ lớn nhất của Elche. Các trận đấu giữa hai đội được gọi là Derbi de la provincia de Alicante (Derby tỉnh Alicante). Mối thù này bắt đầu từ mùa giải 1925/1926 và luôn diễn ra trong bầu không khí căng thẳng.

Real Murcia: Cuộc đối đầu giữa Elche và Real Murcia được gọi là Derbi del Sureste (Derby Đông Nam). Đây là cặp đấu diễn ra nhiều nhất trong lịch sử Segunda Division, bắt đầu từ mùa giải 1928/1929.

Levante UD & Granada CF: Ngoài ra, Elche cũng có những trận cầu nảy lửa với Levante (do cùng khu vực Valencia) và Granada (bắt nguồn từ trận chung kết play-off thăng hạng đầy tranh cãi mùa giải 2010/2011).

Hồ sơ câu lạc bộ 

Trải qua hơn một thế kỷ với vô vàn thăng trầm, Elche CF vẫn đứng vững như biểu tượng bóng đá của thành phố Elche. Việc trở lại La Liga mùa 2025/2026 đã một lần nữa khẳng định bản lĩnh và truyền thống của “Los Franjiverdes”, đồng thời mở ra chương mới cho hành trình đầy kiêu hãnh của đội bóng giàu lịch sử này.

Nếu độc giả quan tâm lịch sử La Liga, có thể tham khảo bài viết Lịch sử La Liga: Nơi Ronaldo, Messi và những thiên tài viết nên giai thoại bất tử.