Thực ra, việc những tài năng NBA sang thi đấu tại Trung Quốc đã không còn là chuyện lạ và đã được nhen nhóm từ những năm 1990, nghĩa là khi Hiệp hội Bóng rổ nước này vẫn còn chưa ra đời. Nhưng đỉnh điểm của sự xuất hiện ồ ạt đó là kể từ sự kiện cựu hậu vệ của Boston Celtics là Stephon Marbury chuyển sang chơi cho Bắc Kinh vào năm 2011. Từ đó đến nay, Trung Quốc luôn là một trong những lựa chọn hàng đầu của các ngôi sao NBA khi tính đến chuyện chơi bóng ngoài nước Mĩ.
Sự hâm mộ cuồng nhiệt của khán giả
John Spencer có thể được xem là cầu thủ đầu tiên chơi tại CBA vào 2 mùa giải 1996-1997. Trong khoảng 3 năm từ 1996-1998, Spencer luôn được xem là VĐV ngoại "xịn" nhất vào thời điểm đó. Và theo cựu VĐV này thì một trong những lí do anh thích đến Trung Quốc là vì: "Họ nhận ra tôi ở mọi nơi tôi đặt chân đến, họ đối xử với tôi như một người nổi tiếng. Họ thậm chí còn muốn chạm vào người, vào tóc và gọi tôi bằng những cái tên đại loại như Michael Jordan, Michael Jackson hay Mike Tyson".
 |
Cũng theo Spencer, bóng rổ Trung Quốc luôn đánh giá cao những đóng góp mà 1 cầu thủ ngoại như ông mang đến, và đó cũng là một trong những lí do mà các VĐV Mĩ thích đến Trung Quốc.
Cùng với Spencer, những cái tên khác, gồm: James Hodges, Marlon Kimbrough, Kennard Robinson, Wayman Strickland và Nantambu Willingham cũng được ghi nhận là nhóm cầu thủ tiên phong chơi bóng ở CBA, và tất cả họ đều được đón nhận như những “siêu sao”. Cá biệt, Spencer và Hodges còn được người hâm mộ tại đây đặt cho những biệt danh lẫy lừng như "Vua tranh bóng" và "Vua úp rổ".
Nắm được điều đó, IMG, tổ chức được xem là "cánh tay tiếp thị" của CBA đã tìm mọi cách tốt nhất có thể để đưa những cầu thủ NBA sang thi đấu tại Trung Quốc nhằm tăng tính hấp dẫn, chất lượng lẫn màu sắc mới cho giải quốc nội.
Mức lương hấp dẫn, đãi ngộ tốt
Ở mùa giải 1997-1998, 2 cầu thủ Spencer và Hodges từng có ý định muốn trở về Mĩ thi đấu. Nhưng chính Richard Avory, người được mệnh danh là "Ông nội của bóng rổ Trung Quốc" đã giữ chân được cả 2 bằng những khoản lương béo bở. Spencer cho biết: "Từ mức lương 12.000 USD/tháng, tôi được trả đến 30.000 USD/tháng ở mùa thứ 2. Trong khi những đồng đội Trung Quốc, có người chỉ nhận được 200 USD/tháng. và đó là lí do chúng tôi trở lại với giải đấu và làm nó hấp dẫn hơn”.
Trong khi những VĐV Trung Quốc phải ở trong những khu tập trung tồi tàn, điều kiện ngặt nghèo và bị hạn chế tối đa các chi phí cá nhân. thì những ngôi sao NBA luôn được chào đón như một "ông hoàng". Họ được ở trong những khách sạn 5 sao, có phương tiện đi lại riêng và thậm chí còn được mua hẳn cho những căn biệt thự sang trọng. Đến năm 2010, bản hợp đồng "triệu đô" đầu tiên đã xuất hiện ở CBA với 2 cầu thủ Steve Francis và Stephon Marbury. Và Liu Zhengning, phóng viên nổi tiếng của Nhật báo Nhân dân Trung Quốc đã ví CBA như là "sân sau" của NBA.
Trong những năm qua, với việc điều kiện sống và chế độ đãi ngộ tốt, nhiều VĐV tại NBA đã lần lượt sang Trung Quốc. Trong đó có những cái tên khá nổi tiếng như Ike Austin, Scott Burrell, Lamond Murray, Mark Strickland và Roy Tarpley.
Mùa này, CBA có đến 18 cầu thủ từng thi đấu ở NBA sang đầu quân, họ là: Blue Whales (Tứ Xuyên), Marbury (Bắc Kinh) và hàng loạt hảo thủ khác như: Earl Barron, Bobby Brown, Donte Greene, Hamed Haddadi, Ivan Johnson, Darius Johnson-Odom, Johan Petro, Shavlik Randolph, Josh Selby, Sebastian Telfair (em họ Marbury), Von Wafer, Delonte West và Shelden Williams. Tất cả họ đều có thu nhập ở khoảng vài trăm nghìn USD cho tới 2 triệu USD, và mức lương trung bình không dưới 350.000 USD/tháng.
Mức lương cao, cùng với việc có thể quay trở lại thi đấu tại NBA sau khi chinh chiến ở Trung Quốc chính là lí do khiến CBA nổi lên như một điểm đến yêu thích với các cầu thủ Mĩ. Trong khi trước đó, 9/10 cầu thủ khi được hỏi đều cho rằng họ muốn chơi bóng ở Châu Âu vì lối sống phóng khoáng và đa ngôn ngữ. Nhưng sự ảnh hưởng của biến động tài chính tại đây đã khiến các cầu thủ thay đổi cái nhìn về môi trường chơi bóng. Với họ "hoặc là NBA, hoặc là CBA".
Phát triển “thương hiệu” bản thân
Chris Andersen (hiện đang chơi cho Miami) từng kí hợp đồng với CLB Giang Tô trong năm 1999. Và theo cầu thủ 21 tuổi (tại thời điểm đó) thì anh đến Trung Quốc ngoài việc để giúp đỡ gia đình về mặt tài chính thì còn xem đây là con đường nhanh nhất để chuyển qua chơi bóng tại NBA. Bởi mối quan hệ giữa NBA và CBA được biết đến là khá thân thiết, với một cầu thủ trẻ như anh, việc nổi bật ở CBA chắc chắn sẽ được các ông lớn ở NBA để mắt tới.
Marbury cho biết: "Với tôi, Trung Quốc là thị trường lớn nhất thế giới với hơn 300 triệu người, và không lí do gì để "thương hiệu" của tôi không phát triển khi thi đấu trong môi trường ấy".
Kể từ năm 2011, Trung Quốc không còn là "sân sau" của NBA nữa mà vươn lên trở thành điểm đến cho cả những cầu thủ đang thi đấu đỉnh cao. Tiêu biểu nhất chính là Aaron Books, Wilson Chandler, Kenyon Martin và J.R. Smith. Số tiền mà các ông chủ tại đây trả cho họ vào khoảng từ 1 đến 3 triệu USD (miễn thuế). Họ còn có những đặc quyền như có đầu bếp, lái xe riêng hoặc cả những trợ lí theo sát để hỗ trợ trong suốt quá trình thi đấu.
Động lực cuối cùng để người Mĩ chuyển đến CBA chính là lịch thi đấu hợp lí. Trong khi FIBA chỉ chơi 1 game/tuần và thời gian chơi kéo dài, dàn trải hơn, thì ở CBA lại chơi đến 3 game/tuần, thời gian của 1 mùa giải cùng xì thế mà ngắn hơn. Điều đó phù hợp với lịch trình thi đấu tại NBA.
Với một cầu thủ kết thúc hợp đồng ở NBA vào tháng 2, họ vẫn có thời gian để chuẩn bị tinh thần và hồi phục thể lực nếu muốn tiếp tục chơi chơi ở CBA (mùa giải ở NBA và CBA không trùng nhau). Ngoài ra, họ có cơ hội được nhiều khán giả biết đến, bởi tỉ suất người xem các trận bóng rổ trên kênh thể thao CCTV5 lên đến con số 900 triệu người/mùa.
