 |
| Olinga ăn mừng bàn lịch sử vào Celta Vigo |
1. Trong cuốn tự truyện của mình, huyền thoại đương đại Tiger Wood viết rằng, số phận anh gắn với sân golf khi vô tình được đưa tới đây và làm quen với trò chơi này khi từ mới… 1 tuổi. Messi từ lúc 3 tuổi đã biết đá bóng thành thạo và lúc 5 tuổi đã chơi cho đội bóng trẻ em Grandoli. Đó là những thiên tài bẩm sinh, những người không ai có thể lý giải được khả năng siêu phàm của họ. Thế nhưng, Matthew Syed, người 3 lần vô địch thế giới môn bóng bàn và là nhà báo đã có công trình nghiên cứu về tài năng thiên bẩm trong cuốn sách “Bounce”. Trong đó, Syed nói rằng, “thiên tài” là từ được dùng để chỉ sự phân biệt giữa một người tài giỏi và một người tài năng đặc biệt.
Các ngôi sao được sinh ra trong quá trình phát triển, sự khổ luyện, nhưng sự vĩ đại được quy định bởi sự mã hóa trong gen. Đó là lý do tại sao Messi lại siêu việt đến thế dù anh không thể tập luyện nhiều như C.Ronaldo, người có chế độ tập khủng khiếp, được sắp xếp theo tuần với lịch cụ thể về chế độ ăn uống, các bài tập từng bộ phận, từng bó cơ, trong đó đáng sợ nhất là bài tập cơ bụng 2.000 lần mỗi ngày. Nó cũng lý giải tại sao Beckham lại có quả tạt chính xác không ai sánh kịp…
Để kết thúc những suy luận giải thích câu hỏi tại sao lại có những thiên tài thể thao, Syed chốt lại: “Trung bình 1 triệu người, Chúa mới tạo ra một thiên tài. Vì thế, hãy tập luyện thật nhiều. Nếu bạn có năng khiếu bẩm sinh được quy định trong mã gen, bạn sẽ là một thiên tài. Bằng không bạn cũng sẽ là một VĐV giỏi”.
 |
2. Trong công trình nghiên cứu của mình, Seyd không quy định rõ độ tuổi để hé lộ một thiên tài, bởi nó phụ thuộc vào tính chất từng môn thể thao. Nhưng có một điều mà ông khẳng định: tài năng không cần thiết phải bộc lộ quá sớm. Độ tuổi trung bình thích hợp nhất để hoàn thiện mọi kỹ năng vào khoảng 18 đến 20. Những thiên tài cũng phải chờ đến độ tuổi ấy để ý thức được đầy đủ sự hoàn thiện về thể chất và tư duy. Kết luận này phù hợp với các nghiên cứu về đào tạo bóng đá trẻ. Khi 14 tuổi cầu thủ mới bắt đầu làm quen với không gian sân cỏ 11 người. Đến 16 tuổi mới có thể ý thức về tư duy chiến thuật. Đó là quy định chung của các nền bóng đá lớn như Italia, Đức, TBN và Anh (mới áp dụng từ năm 2011).
Loại trừ yếu tố tâm lý, môi trường phát triển, một cầu thủ được coi là trưởng thành chỉ khi anh ta 17 tuổi. Như thế mới có chuyện Freddy Adu biến thành bi kịch của bóng đá, khi thi đấu chuyên nghiệp lúc 14 tuổi. Dù được trang điểm bằng vô khối mỹ từ, sự tâng bốc quá đáng, nhưng Adu không thể phát triển nổi ở cái tuổi quá nhỏ trong môi trường đỉnh cao từ rất sớm. Đến nay Adu vẫn được coi là một sản phẩm “chín ép” đầy tội lỗi của người lớn.
Không chỉ Adu, bóng đá thế giới còn rất nhiều trường hợp như vậy. Khi một cầu thủ rất trẻ được giới thiệu, đó là kỳ tích của CLB, là sự tự hào của chính cầu thủ đó. Nhưng thực tế là hoa sớm nở sẽ chóng tàn. Hàng loạt những ngôi sao trẻ đều rơi vào cảnh “chín ép”. Vonlanthen nổi lên ở Thụy Sỹ lúc 16 tuổi, Peter Ofori-Quaye được nhắc đến khi chưa tới 16 tuổi và được Olympiakos ký hợp đồng… Hầu hết (nếu không muốn nói là tất cả) những cầu thủ “chín” trước khi 17 tuổi đều chỉ là sự ảo giác của một tài năng chứ chưa đạt tới một thiên tài. Hoặc đó là sản phẩm tai ác của người lớn vội vàng làm hỏng một tài năng chưa kịp phát triển.
3. Tiger Wood thi đấu chuyên nghiệp lúc 21 tuổi. Messi đá trận đầu cho Barca khi đã qua tuổi 17. Rooney tỏa sáng ở Everton khi đang tiến tới tuổi 18… Pele cũng phải đợi đến khi 17 tuổi mới nổi. Vậy thì chẳng lẽ Olinga tài năng hơn những thiên tài kia sao?
Fabrice Olinga mới qua tuổi 16 được vài tháng đã đi vào lịch sử. Đó chỉ đơn thuần là một thành tích chứ không phải là một thành tựu. Olinga vẫn chưa thể được coi là một thiên tài, dù đã vượt qua rất nhiều thiên tài khác về độ tuổi xuất hiện. Và nếu chiếu theo công trình nghiên cứu của Syed và thực tế, có thể Olinga đang là một sản phẩm tội lỗi của hệ thống đào tạo trẻ, với hiện tượng “chín ép”.
Thiên tài không phải là người xuất hiện sớm nhất mà là người lĩnh hội tư duy và tự hoàn thiện một cách tốt nhất, đầy đủ nhất!
