Hồ sơ bóng đá: Đã đến lúc Champions League tăng lương cho trọng tài?

Bài viết cung cấp độc quyền bởi

Tiền vào như nước…

Kinh tế thế giới vẫn chưa hoàn toàn thoát khỏi giai đoạn suy thoái và bóng ma khủng hoảng vẫn bao trùm một số quốc gia châu Âu, nhưng doanh thu của Champions League lại chẳng mảy may bị ảnh hưởng và thậm chí còn tăng đáng kể. Mùa bóng 2012/13, các đội bóng châu Âu nhận được tổng cộng 904,6 triệu euro từ giải đấu cấp CLB số một châu lục. Đó đã là con số rất lớn, tuy nhiên vẫn chưa thể so sánh với mùa giải năm nay, khi hợp đồng truyền hình mới của UEFA bước sang năm thứ 2 (kèm theo điều khoản tăng dần theo từng năm).

Theo đó, từ nay đến năm 2015, tổng doanh thu từ quảng cáo và truyền hình của Champions League dự kiến sẽ chạm mốc 2 tỷ euro. Trước mắt, trong mùa giải 2013/14, các CLB góp mặt tại giải đấu này sẽ chia nhau miếng bánh lên tới 1,34 tỷ euro sau khi trừ đi một số chi phí cho UEFA, và đây sẽ là kỳ Champions League có doanh thu cao nhất trong lịch sử. Để so sánh thì các giải VĐQG khác ở châu Âu (trừ Premier League) chỉ nhận được khoảng 600-800 triệu euro/năm từ bản quyền truyền hình mà thôi. Riêng giải Ngoại hạng Anh – giải đấu vẫn được xưng tụng là có công tác marketing tuyệt vời nhất thế giới – đút túi khoảng 1,7 tỷ bảng (2 tỷ euro) mỗi năm, nhưng để kiếm được số tiền này thì họ phải tổ chức tới 380 trận đấu, nhiều gấp 3 lần so với tổng số trận đấu ở Champions League (125). Nếu tính theo doanh thu bình quân mà mỗi trận đấu mang lại thì Champions League chắc chắn là đấu trường cấp CLB có tỷ lệ sinh lời cao nhất, và nhìn rộng ra cả thế giới bóng đá thì nó cũng chỉ kém duy nhất VCK World Cup, nhưng nên nhớ là World Cup bốn năm mới có một lần.

Đã đến lúc Champions League tăng lương cho trọng tài?

… tiền ra nhỏ giọt

Kiếm được nhiều tiền như vậy, nhưng UEFA lại không hào phóng một chút nào khi thanh toán thù lao cho các vị vua sân cỏ. Tiền lương của các trọng tài ở Champions League phụ thuộc vào đẳng cấp của họ (có 5 loại là Tinh hoa, Tiệm cận tinh hoa, Nhất, Nhì và Ba) nhưng nhiều nhất cũng không quá 5.000 euro và thấp nhất chỉ là 165 euro cho mỗi trận. Tùy theo mặt bằng giá cả ở từng quốc gia, số tiền 165 euro này có lẽ chỉ đủ mua từ… 50-100 cái bánh mì. Ngoài ra, để được xếp vào hạng Tinh hoa (Elite) thì các trọng tài phải có rất nhiều năm kinh nghiệm cầm còi ở các giải đấu trong nước lẫn quốc tế và khắp châu Âu cũng chỉ có 22 người như vậy mà thôi.

Bên cạnh tiền lương thì những nhà cầm cân nảy mực còn nhận được một số khoản phụ cấp khác để bù đắp cho chi phí ăn uống, di chuyển…. nhưng tổng giá trị các khoản này cũng không đáng là bao. UEFA trả cho các trọng tài 200 euro/người tiền ăn trong mỗi ngày làm nhiệm vụ, cộng thêm một khoản 200 euro “công tác phí” nữa, bao gồm tất cả các chi phí lặt vặt như lệ phí visa (nếu có), tiền di chuyển đến sân bay…. Tính tổng cộng, mỗi trọng tài có thể kiếm được trung bình 2-3.000 euro cho việc tham gia điều khiển một trận đấu trong khuôn khổ Champions League, và nếu xét đến lịch thi đấu tương đối thưa của Champions League thì nó chỉ mang lại khoảng 20-30.000 euro/năm cho các vị vua sân cỏ. Tất nhiên đó chưa phải là tất cả những gì các trọng tài nhận được: họ được UEFA thanh toán tiền vé máy bay đến địa điểm diễn ra trận đấu và được ở trong các khách sạn từ 4 sao trở lên, nhưng dẫu sao thù lao mà Champions League trả cho các trọng tài là quá “bèo bọt” xét từ mọi góc độ.

Rủi ro bán độ & khoản đầu tư tiềm năng

Không cần phải so sánh đâu xa, Premier League – dù kiếm được ít tiền hơn trên mỗi trận đấu – sẵn sàng bỏ ra tới 70.000 bảng (khoảng 82.000 euro) để trả lương cho các trọng tài, trong đó có 38-40.000 bảng lương cứng và khoảng 30-32.000 bảng tiền thù lao cầm còi (1.000 bảng/trận). Ở các giải VĐQG lớn khác thì trọng tài không được hưởng lương cứng, nhưng bù lại họ được trả từ 3-6.000 euro cho mỗi 90 phút ra sân, nghĩa là thu nhập của các ông vua sân cỏ ở TBN, Italia, Đức hay Pháp cũng dao động trong khoảng 70-100.000 euro/năm, cao hơn rất nhiều so với Champions League. Chưa hết, trong khi doanh thu của Champions League vẫn đều đặn gia tăng qua từng năm (tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 10-15% mỗi năm) thì thù lao của các trọng tài là không hề thay đổi suốt từ năm 2010 đến nay. Nên nhớ, ở mùa giải 2009/10 thì phí tham dự vòng bảng mà các CLB được nhận chỉ là 3,8 triệu euro, nhưng đến mùa giải 2013/14 con số này đã tăng lên 8,6 triệu. Vậy có quá bất công cho các trọng tài không, khi thu nhập của họ không hề tăng?

Không chỉ làm nảy sinh vấn đề thiếu công bằng trong phân chia thu nhập, cách trả lương của UEFA hiện nay còn có thể gây ra rủi ro về việc các trận đấu bị dàn xếp. Tờ Daily Telegraph từng tiết lộ rằng chỉ cần bỏ ra khoảng 20.000 euro là đã có thể “mua” được trọng tài trong một số cuộc tranh tài cấp CLB ở đấu trường châu Âu, và thực tế là các cơ quan chức trách vẫn đang điều tra về trận Fiorentina – Debrecen ở Champions League 2009. Một dẫn chứng khác: tay trùm cá độ Ante Sapina (mới bị bắt hồi đầu năm nay) từng đề nghị trả 40.000 euro cho trọng tài Novo Panic để đảm bảo rằng trận Liechtenstein – Phần Lan ở vòng loại World Cup 2010 sẽ có ít nhất hai bàn thắng được ghi trong hiệp 2. Panic đồng ý và sau đó tặng cho Phần Lan một quả penalty từ trên trời rơi xuống để hoàn thành cam kết. Nên nhớ những gì đã được đưa ra ánh sáng mới chỉ là phần nồi của tảng băng, và ai dám khẳng định rằng các ông vua sân cỏ ở Champions League không thể bị mua chuộc với số tiền lớn hơn, vài trăm nghìn euro chẳng hạn? Một biện pháp tốt để UEFA triệt tiêu rủi ro này, bên cạnh việc phối hợp với cơ quan điều tra, là tăng lương cho các trọng tài. Nếu nhận được 20-30.000 euro/trận chẳng hạn, có thể tin rằng các trọng tài sẽ có rất ít động lực để “bán mình”, khi đó chất lượng thi đấu cũng như tính trung thực của Champions League lại được nâng cao và UEFA sẽ kiếm được nhiều tiền hơn từ quảng cáo. Tóm lại là chẳng đi đâu mà thiệt…

Tiền lương của các trọng tài ở Champions League (euro/trận):

Kể từ vòng tứ kết thì thu nhập của các trọng tài thuộc hạng Tinh hoa sẽ lần lượt tăng lên thành 5800 euro (trọng tài chính), 1740 euro (trọng tài biên) và 870 euro (trọng tài bàn) mỗi trận.