Nhìn lại 2 giải bóng đá lớn vừa qua, ai cũng thán phục cách chơi Tiqui-taca của TBN, đội đã vô địch từ EURO 2008 đến World Cup 2010. Trên nguyên tắc, sơ đồ chiến thuật của TBN là 4-2-3-1, dù mấu chốt của cách chơi Tiqui-taca là việc chuyền nhuyễn liên tục để giữ bóng chứ không câu nệ sơ đồ đấu pháp. Cũng chơi theo nguyên tắc xem trọng khâu giữ bóng như TBN là đội tuyển Đức. Mannschaft về nhì tại EURO 2008 và đoạt hạng Ba tại World Cup 2010 với điểm chung dễ thấy: nhì hay ba thì họ cũng chỉ dừng chân khi gặp TBN và thua với cách biệt tối thiểu. Cách chơi của Đức (cũng theo sơ đồ 4-2-3-1) và TBN đều thiên về tấn công, với yêu cầu phải giữ bóng nhiều.
Ngược lại, cách chơi thiên về phòng thủ và hầu như không cần quan tâm thời gian giữ bóng của Chelsea lại đem về cho đội bóng thành London chiến tích rực rỡ trong mùa bóng vừa qua tại Champions League. Chelsea thắng cả Barcelona lẫn Bayern Munich – vốn là phần hồn của đội tuyển TBN và đội tuyển Đức – trên đường tiến đến ngôi cao. Cũng với lối chơi nặng về phòng thủ (hoặc ít ra, phải thiên về thủ khi cần thiết), Real Madrid của “chuyên gia phòng thủ” Jose Mourinho đã hạ bệ được Barcelona ở La Liga.
Khi nào cũng vậy, sơ đồ của đội chiến thắng ở các giải lớn lập tức trở thành “mốt” phổ biến nhất trong bóng đá đỉnh cao, nhưng sơ đồ ấy lại cũng trở thành đối tượng nghiên cứu để giới chuyên môn mổ xẻ sau các giải lớn, nghĩa là sẽ khó phát huy tác dụng mãi.
Nhìn lại bóng đá đỉnh cao trong thời gian gần đây, giới chuyên môn rút ra kết luận: sơ đồ 4-2-3-1 chiếm ưu thế vì nó đảm bảo hầu hết các yêu cầu quan trọng trong bóng đá hiện đại. Hàng thủ cứ phải gồm 4 hậu vệ (thì mới an toàn), khu vực giữa sân cũng có đủ số tiền vệ trung tâm tối thiểu để đạt mức độ an toàn (2 tiền vệ trung tâm), lại có “số 10” đảm trách nhiệm vụ tấn công. Điều quan trọng là hướng tấn công và điểm kết thúc pha tấn công trong sơ đồ 4-2-3-1 rất đa dạng nên đối phương không dễ đối phó. Chính vì vậy, cách chơi 4-2-3-1 gần như chắc chắn sẽ lại phổ biến trên sân cỏ EURO 2012.
Nhưng nhược điểm của sơ đồ này là hậu vệ biên phải làm việc rất nhiều, vì không được tiền vệ biên hoán đổi vị trí hoặc bọc lót như trong sơ đồ 4-4-2. Khác biệt quan trọng: tiền vệ biên trong sơ đồ 4-2-3-1 chỉ lo tấn công chứ rất ít khi tham gia phòng thủ. Khi hậu vệ biên dâng cao tấn công thì chẳng những anh ta “giẫm chân” tiền vệ biên, lại không được tiền vệ biên lùi về bọc lót. Chelsea đã khai thác rất tốt điểm yếu về mặt lý thuyết này để làm chủ 2 biên và thắng cả Barcelona lẫn Bayern nhờ lối chơi thiên về thủ tại Champions League.
Tại EURO 2012, đội nào có hậu vệ biên xuất sắc, phát huy được tính sáng tạo và tận dụng tốt khu vực ngay trước mặt (vốn bị xem là khoảng trống khó tận dụng nhất trong sơ đồ 4-2-3-1) thì đội đó sẽ thắng. Tuy cách chơi 4-2-3-1 sẽ phổ biến, nhưng nói vậy không có nghĩa là cách chơi ấy sẽ dẫn đến thành công. Cần lưu ý: chi tiết hay nhất ở trận địa EURO luôn là vấn đề đấu pháp (EURO khác World Cup chỗ này). Hãy chờ xem, các nhà chuyên môn lão luyện sẽ hạ bệ sơ đồ 4-2-3-1 như thế nào. Tiện thể, xin được dự đoán đôi điều: cách chơi thiên về phòng thủ có thể sẽ thắng, giống như Chelsea!
Ngược lại, cách chơi thiên về phòng thủ và hầu như không cần quan tâm thời gian giữ bóng của Chelsea lại đem về cho đội bóng thành London chiến tích rực rỡ trong mùa bóng vừa qua tại Champions League. Chelsea thắng cả Barcelona lẫn Bayern Munich – vốn là phần hồn của đội tuyển TBN và đội tuyển Đức – trên đường tiến đến ngôi cao. Cũng với lối chơi nặng về phòng thủ (hoặc ít ra, phải thiên về thủ khi cần thiết), Real Madrid của “chuyên gia phòng thủ” Jose Mourinho đã hạ bệ được Barcelona ở La Liga.
 |
| Góc chiến thuật EURO: Phá trận đồ TIQUI-TACA |
Khi nào cũng vậy, sơ đồ của đội chiến thắng ở các giải lớn lập tức trở thành “mốt” phổ biến nhất trong bóng đá đỉnh cao, nhưng sơ đồ ấy lại cũng trở thành đối tượng nghiên cứu để giới chuyên môn mổ xẻ sau các giải lớn, nghĩa là sẽ khó phát huy tác dụng mãi.
Nhìn lại bóng đá đỉnh cao trong thời gian gần đây, giới chuyên môn rút ra kết luận: sơ đồ 4-2-3-1 chiếm ưu thế vì nó đảm bảo hầu hết các yêu cầu quan trọng trong bóng đá hiện đại. Hàng thủ cứ phải gồm 4 hậu vệ (thì mới an toàn), khu vực giữa sân cũng có đủ số tiền vệ trung tâm tối thiểu để đạt mức độ an toàn (2 tiền vệ trung tâm), lại có “số 10” đảm trách nhiệm vụ tấn công. Điều quan trọng là hướng tấn công và điểm kết thúc pha tấn công trong sơ đồ 4-2-3-1 rất đa dạng nên đối phương không dễ đối phó. Chính vì vậy, cách chơi 4-2-3-1 gần như chắc chắn sẽ lại phổ biến trên sân cỏ EURO 2012.
Nhưng nhược điểm của sơ đồ này là hậu vệ biên phải làm việc rất nhiều, vì không được tiền vệ biên hoán đổi vị trí hoặc bọc lót như trong sơ đồ 4-4-2. Khác biệt quan trọng: tiền vệ biên trong sơ đồ 4-2-3-1 chỉ lo tấn công chứ rất ít khi tham gia phòng thủ. Khi hậu vệ biên dâng cao tấn công thì chẳng những anh ta “giẫm chân” tiền vệ biên, lại không được tiền vệ biên lùi về bọc lót. Chelsea đã khai thác rất tốt điểm yếu về mặt lý thuyết này để làm chủ 2 biên và thắng cả Barcelona lẫn Bayern nhờ lối chơi thiên về thủ tại Champions League.
Tại EURO 2012, đội nào có hậu vệ biên xuất sắc, phát huy được tính sáng tạo và tận dụng tốt khu vực ngay trước mặt (vốn bị xem là khoảng trống khó tận dụng nhất trong sơ đồ 4-2-3-1) thì đội đó sẽ thắng. Tuy cách chơi 4-2-3-1 sẽ phổ biến, nhưng nói vậy không có nghĩa là cách chơi ấy sẽ dẫn đến thành công. Cần lưu ý: chi tiết hay nhất ở trận địa EURO luôn là vấn đề đấu pháp (EURO khác World Cup chỗ này). Hãy chờ xem, các nhà chuyên môn lão luyện sẽ hạ bệ sơ đồ 4-2-3-1 như thế nào. Tiện thể, xin được dự đoán đôi điều: cách chơi thiên về phòng thủ có thể sẽ thắng, giống như Chelsea!
Kinh Thi |
00:00 30/11/-0001
