Góc chiến thuật: Barcelona định hướng “hướng chuyền” như thế nào?

Barcelona luôn xuất phát với sơ đồ chiến thuật 4-3-3. Thế nhưng không phải đội bóng nào sử dụng 4-3-3 cũng chơi bóng như Barca. Điều quan trọng và cốt yếu nhất là “triết lý” hay còn gọi là “lối chơi”. Triết lý tiki-taka mà Barca đang vận hành dựa trên những đường chuyền. Tất nhiên rồi, với bất kỳ đội bóng nào cũng cần những đường chuyền để phòng thủ, tấn công và đó mới chính là bóng đá. Tuy nhiên, đường chuyền với Barca chính là sinh mệnh bởi số lượng và chất lượng đường chuyền chính là điểm khác biệt giữa đội chủ sân Camp Nou và các đối thủ.

Barcelona đang là một trong những CLB xuất sắc nhất thế giới. Ảnh: Internet.

Với những cầu thủ nhỏ con và đầy kỹ thuật, không khó để nhận ra lối chơi của Barca dựa trên những pha phối hợp nhóm từ các tam giác hoán đổi liên tục. Ở giữa sân, họ có tam giác Butsquets-Rakitic-Iniesta, trên hàng công, họ có tam tấu Messi-Suarez-Neymar. Đó cách là tính theo khu vực; còn ở mỗi giai đoạn tấn công, phòng thủ và chuyển tiếp, đương nhiên khoảng cách giữa các tuyến gần lại và số lượng tam giác cứ thế tăng lên tạo thành một ma trận. Tuy nhiên, không có nghĩa sở hữu nhiều đường chuyền là có tiki-taka; Man Utd của Van Gaal cũng sở hữu rất nhiều đường chuyền nhưng bị cho là nhàm chán, tẻ nhạt và kém hiệu quả.

Barca vượt trội hơn tất cả ở chất lượng những đường chuyền đó. Nếu những ai thường xuyên theo dõi Messi và các đồng đội thi đấu có thể dễ dàng nhận ra điều ấy. Với việc thiết lập hệ thống ma trận các tam giác trên sân, mỗi cầu thủ Barca khi cầm bóng đều có quá nhiều lựa chọn để chuyền bóng cho đồng đội; tức là, họ chủ động định hướng “hướng chuyền” khi cầm bóng và đối phương bị động trong tổ chức phòng thủ bởi rất khó để đoán biết bóng sẽ chuyền cho ai. Một câu hỏi được đặt ra, nếu đối phương dùng số đông cầu thủ để bao vây cầu thủ Barca đang cầm bóng thì sao? Câu trả lời sẽ đến từ chất lượng nhân sự.

Với những chuyên gia cầm bóng như Iniesta, Messi, Neymar,… việc họ cầm bóng vượt qua 4-5 cầu thủ là chuyện thường thấy hoặc đơn giản chỉ là một cú đảo chân, lắc hông là đối phương có thể ngã nháo nhào. Boateng của Bayern không phải hạng xoàng nhưng cái cách Boateng “bò lết” theo Messi khi Bayern đối đầu với Barca tại bán kết Champions League 2014/15 đã nói lên điều ấy. Barca tận dụng những đường chuyền để kéo dãn, làm rối loạn hàng phòng ngự đối phương; khi đối phương lộ ra sơ hở chính là thời điểm họ phải đón nhận bàn thua. Đã rất nhiều lần, Barca thao túng, bỡn cợt đối thủ theo cách như thế và trận đấu của họ thường rất nhiều bàn thắng.

Tuy nhiên, điều ấy không có nghĩa mọi đường chuyền của Barca đều hoàn hảo. Khi đối phương tổ chức phòng thủ chặt chẽ, khoa học hoặc bản thân các cầu thủ Barca có vấn đề về phong độ, tầm nhìn,… họ cũng không ít lần chuyền sai. Tất nhiên, Barca phải tổ chức phòng thủ, chống phản công của đối thủ. Họ sẽ làm thế nào?

Câu trả lời sẽ là định hướng “hướng chuyền” của đối thủ. Người cầm bóng của đối phương ngay lập tức sẽ bị cầu thủ gần nhất của Barca áp sát, các cầu thủ còn lại chọn vị trí thuận lợi nhất để khống chế các hướng chuyền của đối thủ hay nói cách khác, các cầu thủ Barca sẽ không khống chế cầu thủ tiếp theo của đối phương nhận bóng, thay vào đó, họ sẽ tìm cách khống chế những đường chuyền của đối phương hướng đến các vị trí có thể nhận bóng.

Với cự ly các tuyến rất gần và pressing ngay từ phần sân đối phương, rất nhiều lần Barca đoạt lại bóng sau khi chuyền hỏng hoặc ép đối phương phải thực hiện những đường chuyền dài để thoát ra và kết quả là họ chuyền sai địa chỉ.

Chất lượng nhân sự ở Barcelona đang quá tốt. Ảnh: Internet.

Chưa hết, việc sở hữu một tiền vệ trụ xuất sắc như Sergio Busquets càng khiến Barca thêm khó lường. Tiền vệ mang áo số 5 của Barca không phải là mẫu “chém đinh chặt sắt”. Anh hóa giải đối phương nhờ khả năng phán đoán, đọc tình huống và chọn vị trí cực kỳ xuất sắc. Chính điều ấy giúp Busquets lựa chọn vị trí tối ưu nhất để chặn đứng mọi đường chuyền tổ chức phản công của đối thủ. Và với cách tổ chức định hướng “hướng chuyền” đã nêu, hiệu suất phòng ngự của Busquets được nâng lên rõ rệt. Cùng với khả năng xử lý bóng một chạm cực kỳ chính xác và hiệu quả, Busquets chính là bệ phóng cho mỗi đợt phản công của Barca.

Đội chủ sân Camp Nou tấn công hay phòng ngự đều dựa trên khả năng định hướng “hướng chuyền”. Đó chính là sự khác biệt giữa họ và các đội bóng còn lại. Nghe có vẻ đơn giản nhưng chính chất lượng nhân sự vượt trội giúp Barca dễ dàng triển khai thế trận theo ý muốn. Do đó, nếu muốn học hỏi Barca, mọi đội bóng phải sở hữu những Messi, Suarez, Neymar, Iniesta, Busquets,… Hiện tại điều ấy là không thể bởi tất cả những hảo thủ nói trên chỉ có một và đều khoác trên mình chiếc áo danh giá của Barcelona.

(Bạn đọc: Hải Đoàn)