Theo những tài liệu dự thảo từ Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) mà đài ESPN Asia tiếp cận được, bản đồ bóng đá châu lục chuẩn bị đón một sự thay đổi mang tính bước ngoặt với sự ra đời của giải đấu AFC Nations League. Kế hoạch này dự kiến được công bố chi tiết tới các liên đoàn thành viên vào ngày 6/10, hứa hẹn sẽ định hình lại hoàn toàn hệ thống vòng loại World Cup và Asian Cup trong tương lai.
Theo đó, giải đấu mới sẽ được tổ chức định kỳ hai năm một lần từ năm 2030, chia các đội tuyển quốc gia thành ba hạng. Hạng 1 và Hạng 2 mỗi nhóm có 18 đội, trong khi Hạng 3 gồm 11 đội.
Với vị trí thứ 99 trên bảng xếp hạng FIFA và thứ 17 tại châu Á hiện tại, đội tuyển Việt Nam dự kiến sẽ lọt vào Hạng 1 (hạng cao nhất) cùng một đại diện Đông Nam Á khác là Thái Lan. Tại nhóm này, Việt Nam sẽ thường xuyên cọ xát cùng những thế lực hàng đầu châu lục như Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran hay Úc.
Hệ thống AFC Nations League sẽ gắn liền trực tiếp với tấm vé dự các giải đấu lớn. Cụ thể, 18 đội thuộc Hạng 1 sẽ trực tiếp cạnh tranh vé dự World Cup và Asian Cup. Ở chu kỳ World Cup (từ mùa 2032-2033), 6 đội đứng đầu Hạng 1 sẽ đoạt vé trực tiếp tới World Cup 2034. Các đội xếp từ hạng 7 đến 10 phải đá vòng play-off tranh vé vớt. Trong khi đó, các đội Hạng 2 chỉ cạnh tranh 6 suất dự Asian Cup, còn Hạng 3 thi đấu để thăng hạng.
Nhằm tạo bước đệm, AFC dự định tổ chức giải thử nghiệm trong giai đoạn 2028-2029. Kết quả thi đấu thực tế từ giải này sẽ là cơ sở phân hạng cho kỳ giải chính thức đầu tiên, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào bảng xếp hạng FIFA.
Ngoài ra, mỗi kỳ AFC Nations League sẽ có vòng knock-out dành cho 8 đội dẫn đầu Hạng 1 nhằm phân định ngôi vô địch chung cuộc. Cơ chế lên và xuống hạng trực tiếp cũng được áp dụng sau mỗi mùa giải. Đáng chú ý, việc bốc thăm chia bảng sẽ dựa trên thuật toán hạt giống nhằm đảm bảo tính công bằng, xóa bỏ quy định phân chia theo khu vực địa lý như trước đây.
Trong bối cảnh FIFA ASEAN Cup có khả năng bị khai tử, AFC Nations League sẽ là giải đấu mang đến tính cạnh tranh cho Việt Nam và các đội bóng tại Châu Á nhằm hướng đến các đấu trường như Asian Cup và World Cup trong tương lai.
