200 triệu bảng. Đó là con số ước tính mà Arsenal đã đổ vào thị trường chuyển nhượng để mang về những cái tên như Viktor Gyokeres, Eberechi Eze hay Noni Madueke với tham vọng tạo ra chiều sâu đội hình "khủng" nhất Ngoại hạng Anh.
Nhưng tại Emirates, số tiền khổng lồ ấy đã "bốc hơi" trong sự bất lực. Thất bại 2-3 trước Manchester United không chỉ là một tai nạn, nó là bản cáo trạng đanh thép dành cho hàng công đang "đóng băng" toàn diện của HLV Mikel Arteta.
Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên tại Emirates, ống kính máy quay bắt gặp hình ảnh Mikel Arteta đứng chết lặng bên đường biên. Ông nhìn vào các học trò, những người đang gục xuống sân sau nỗ lực muộn màng bất thành. Arsenal vẫn đứng đầu bảng, nhưng khoảng cách 7 điểm với Manchester City cùng Aston Villa giờ chỉ còn là 4. Và đáng sợ hơn, "cỗ máy ghi bàn" từng hủy diệt mọi đối thủ hồi đầu mùa giờ đây trông giống như một "khẩu pháo bị ẩm thuốc súng".
Báo động hàng công
Người hâm mộ Arsenal có thể đổ lỗi cho sai lầm cá nhân của Martin Zubimendi hay sự thiếu may mắn khi William Saliba bị vượt qua. Nhưng gốc rễ của thất bại nằm ở tuyến trên. Bóng đá là trò chơi của những bàn thắng và Arsenal đang quên mất cách làm rung mành lưới đối phương thông qua những tình huống bóng mở.
Hãy nhìn vào bản đồ thống kê phong độ lao dốc của hàng công Arsenal. Nó phơi bày một sự thật trần trụi mà thành tích đầu mùa đã khéo léo che đậy.
Bukayo Saka, biểu tượng của CLB, niềm hy vọng số 1, đã trải qua 13 trận liên tiếp tịt ngòi trên mọi đấu trường. Một con số không tưởng với một tiền đạo cánh đẳng cấp thế giới.
Gabriel Martinelli cũng tương tự người đồng đội, cũng 0 bàn thắng trong 13 trận Ngoại hạng Anh gần nhất. Đôi cánh từng là nỗi khiếp sợ của cả xứ sương mù giờ đây nặng trĩu và thiếu đi sự đột biến.
Noni Madueke, bản hợp đồng được kỳ vọng mang lại làn gió mới, đang sở hữu thống kê gây sốc, 0 bàn trong 25 lần ra sân gần nhất tại Ngoại hạng Anh. Trong khi Leandro Trossard cũng chỉ có đúng 1 pha lập công ở 11 trận gần nhất.
Khi những mũi nhọn tấn công đồng loạt "tắt điện" trong một thời gian dài như vậy, việc Arsenal vẫn trụ lại được ngôi đầu bảng đến lúc này thực sự là một "phép màu" nhờ hàng thủ. Nhưng trước Man Utd, "ma thuật" ấy đã hết hạn.
Huyền thoại Patrick Vieira đã không ngần ngại chỉ mặt đặt tên trên sóng truyền hình: "Saka và Trossard không tạo ra đủ sự nguy hiểm. Họ thiếu một thủ lĩnh để thúc đẩy tinh thần dám mạo hiểm." Sự an toàn thái quá, những đường chuyền thiếu tính sáng tạo và việc mất đi tính quyết đoán ở các pha xử lý trong vòng cấm địa đang biến Arsenal thành một tập thể dễ đoán.
Khi 200 triệu bảng trở thành gánh nặng
Mikel Arteta đã nhận thấy sự bế tắc. Khi tỷ số đang bất lợi, ông đã làm điều mà mọi HLV đều làm, tung những quân bài chiến lược từ băng ghế dự bị vào sân. Eberechi Eze, Viktor Gyokeres, Noni Madueke và Ben White lần lượt xuất hiện. Trên lý thuyết, đây là những cái tên mà bất kỳ đội bóng nào cũng thèm khát. Nhưng thực tế trên sân Emirates lại là một thảm họa.
Eberechi Eze, cầu thủ có khả năng rê dắt và tạo đột biến hàng đầu, hoàn toàn "tàng hình" giữa vòng vây của Casemiro và Kobbie Mainoo. Anh không tung ra nổi một cú sút và cũng không có pha qua người nào thành công.
Viktor Gyokeres, "sát thủ" từng "làm mưa làm gió" tại châu Âu tiếp tục nối dài chuỗi ngày thất vọng với 0 bàn thắng (không tính penalty) trong 11 trận gần nhất. Được kỳ vọng sẽ là phương án B khi Gabriel Jesus gặp bế tắc nhưng Gyokeres lại cho thấy sự chậm chạp và thiếu kết nối với các vệ tinh xung quanh. Anh gần như bị Harry Maguire "bỏ túi" trong những phút có mặt trên sân.
Một nhân tố gây ức chế khác phải kể đến Ben White. Được tung vào sân để hỗ trợ tấn công ở cánh phải, hậu vệ này lại có những pha xử lý ném biên chậm chạp, khiến đội nhà lỡ nhịp tấn công. Đó là biểu hiện của sự rệu rã về tinh thần hoặc tệ hơn, là sự thiếu khát khao chiến đấu.
Arsenal đã chi "tiền tấn" để gia tăng chiều sâu đội hình nhưng những thương vụ đầu tư đó giờ lại trở thành "gánh nặng" của đội bóng. Thay vì tạo ra sự cạnh tranh và thúc đẩy các cầu thủ ở đội hình chính, nhóm dự bị này khi vào sân lại làm giảm nhịp độ và thiếu đi sự ăn ý cần thiết.
Sự phụ thuộc quá mức vào bóng chết
Bàn gỡ hòa 2-2 của Mikel Merino đến từ đâu? Từ một quả phạt góc lộn xộn. Đó là kịch bản quen thuộc của Arsenal mùa này. Không thể phủ nhận khả năng tận dụng các tình huống cố định của "Pháo thủ" là số 1 giải đấu nhưng khi nó trở thành "nguồn sống" duy nhất, đó là vấn đề hệ thống.
Khi các đối thủ như Man City hay Aston Villa đang đa dạng hóa miếng đánh thì Arsenal lại ngày càng đơn điệu. Việc phụ thuộc vào các tình huống bóng chết cho thấy sự bế tắc trong tư duy chiến thuật của Arteta khi đối phương chơi với khối đội hình thấp hoặc có kế hoạch pressing hiệu quả.
Man Utd của Michael Carrick đã dạy cho Arsenal một bài học về sự hiệu quả, cầm bóng ít hơn nhưng mỗi khi lên bóng là "sát thương" cực cao, tiêu biểu là các bàn thắng của Patrick Dorgu cùng Matheus Cunha.
Lời cảnh tỉnh cho chặng đường phía trước
Thất bại trước Man Utd là lần thứ 3 liên tiếp Arsenal không thắng tại Ngoại hạng Anh, sau 2 trận hòa không bàn thắng trước Liverpool và Nottingham Forest, đánh rơi 7 điểm. Từ vị thế kẻ thống trị, họ giờ đây đang run rẩy khi để Manchester City cùng Aston Villa rút ngắn cách biệt xuống còn 4 điểm.
Trước mắt Arteta là hai thử thách, Kairat Almaty tại Champions League và chuyến làm khách "lành ít dữ nhiều" đến sân của Leeds United. Kairat có thể là "quân xanh" để Arsenal tìm lại cảm giác ghi bàn, nhưng cũng có thể là "cái bẫy" gây tiêu hao thể lực. Còn Leeds, với lối đá pressing giàu năng lượng, sẽ sẵn sàng trừng phạt bất kỳ sự lơ là nào của Martin Zubimendi hay William Saliba giống như cách MU đã làm.
200 triệu bảng đã được chi ra không phải để nhìn đội bóng bất lực trên sân nhà. Đã đến lúc Arteta cần tìm ra giải pháp. Nếu Saka hay Martinelli mệt mỏi, họ cần được nghỉ ngơi. Nếu Gyokeres hay Madueke không hiệu quả, họ cần bị gạt bỏ. Arsenal cần tìm lại "ngọn lửa" trong mắt các cầu thủ, trước khi mùa đông lạnh giá này "đóng băng" hoàn toàn giấc mơ vô địch của Pháo thủ.
Nếu độc giả quan tâm lịch sử Ngoại hạng Anh, có thể tham khảo bài viết Lịch sử Ngoại hạng Anh: Hành trình "lột xác" từ khủng hoảng thập niên 90 đến giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh.
