Khi cuộc đua vô địch Ngoại hạng Anh đang tiến vào khúc cua định mệnh, mọi chi tiết nhỏ nhất đều có thể bị thổi phồng thành nỗi ám ảnh. Bên cạnh độ khó của đối thủ, có một yếu tố đầy tinh tế đang bào mòn tâm lý các đội bóng: Thứ tự thi đấu. Liệu việc tiếng còi khai cuộc vang lên trước hay sau đối thủ cạnh tranh có thực sự định đoạt ngôi vương?
Nhìn vào cục diện hiện tại, Arsenal đang nắm lợi thế với 7 điểm nhiều hơn Manchester City. Tuy nhiên, thầy trò Pep Guardiola vẫn còn trong tay một trận chưa đá, và cuộc đối đầu sinh tử giữa hai đội vào ngày 19/4 hoàn toàn có thể thu hẹp khoảng cách xuống chỉ còn vỏn vẹn 1 điểm. Khi ranh giới giữa vinh quang và thất bại mỏng manh đến vậy, lịch thi đấu bỗng trở thành một "vũ khí" tâm lý đáng gờm.
Cựu danh thủ Paul Merson từng thẳng thắn nhận định trên Sky Sports rằng: "Chức vô địch sẽ được định đoạt bởi việc ai là người đá trước. Giống như Tiger Woods luôn muốn là người vung gậy đầu tiên để gây áp lực cho đối thủ". Luận điểm này hoàn toàn có cơ sở thực tế. Hãy nhớ lại ngày 28/2 vừa qua, khi Man City đánh bại Leeds trên sân khách, áp lực ngàn cân lập tức đè lên vai Arsenal. Dù Pháo thủ sau đó đã bản lĩnh hạ gục Chelsea, nhưng cảm giác "phải thắng để trả lời" rõ ràng không hề dễ chịu.
Suốt 3 vòng đấu liên tiếp trước đó, Man City luôn là đội ra sân trước. Kịch bản này suýt chút nữa lặp lại vào cuối tuần này. Tuy nhiên, do vướng lịch làm khách trước Real Madrid tại Champions League, trận đấu của Man City với West Ham đã bị dời xuống 8 giờ tối thứ Bảy (giờ địa phương). Điều này vô tình trao cơ hội "vung gậy trước" cho Arsenal, khi họ tiếp đón Everton vào lúc 5 giờ 30 chiều cùng ngày (giờ địa phương).
Lịch sử Ngoại hạng Anh từng ghi nhận những minh chứng rõ nét về gánh nặng tâm lý của kẻ phải đá sau. Mùa giải 2015-16 là một ví dụ kinh điển. Trong 13 vòng đấu cuối cùng, Leicester City có tới 9 lần thi đấu trước (chiếm 69%), trong khi Tottenham chỉ có 3 lần. Hai cựu cầu thủ Spurs, Eric Dier và Harry Kane, từng cay đắng thừa nhận cảm giác suy sụp khi thấy Leicester liên tục ghi những bàn thắng muộn vào ngày hôm trước. Áp lực đó khiến Tottenham đánh rơi điểm số trong 4 trên 9 lần phải sắm vai kẻ bám đuổi, dẫn đến màn gục ngã đau đớn trước Chelsea và dâng cúp cho "Bầy cáo".
Thế nhưng, nếu đào sâu vào dữ liệu, lợi thế của việc đá trước không mang tính áp đảo tuyệt đối. Thống kê chỉ ra rằng, các ứng viên vô địch kiếm trung bình 2,27 điểm/trận khi thi đấu trước, và 2,20 điểm/trận khi đá sau. Khoảng cách 0,07 điểm là quá nhỏ để khẳng định đây là yếu tố tiên quyết.
Hơn nữa, chính Arsenal của mùa giải 2022-23 cũng từng là nạn nhân của Man City, dù khi đó The Citizens là đội thi đấu trước trong 73% số trận ở giai đoạn nước rút. Sự sụp đổ của Arsenal năm đó (đánh rơi lợi thế dẫn 8 điểm) bắt nguồn từ những sai lầm nội tại, như việc để Liverpool và West Ham gỡ hòa dù đã dẫn trước 2 bàn, chứ không hẳn vì bị ngợp trước kết quả của Man City ngày hôm trước. Ngược lại, ở mùa giải 2021-22, Liverpool liên tục đá trước và gây áp lực, nhưng Man City vẫn lầm lũi tiến bước và lên ngôi vô địch với 1 điểm nhiều hơn.
Rốt cuộc, câu chuyện "đá trước hay đá sau" thường bị thao túng bởi kết quả cuối cùng. Nếu bạn thắng khi đá sau, người ta gọi đó là bản lĩnh của "những chú sư tử chực chờ vồ mồi", như cách Harry Kane từng ví von. Nhưng nếu bạn thua, lịch thi đấu lập tức biến thành một gánh nặng tâm lý.
Lịch phát sóng truyền hình có thể thêm chút gia vị cho cuộc đua, nhưng đẳng cấp, chiến thuật và tinh thần thép mới là chân lý. Như Mikel Arteta từng đúc kết sau thất bại đắng cay năm 2023: "Để vô địch giải đấu này, bạn phải xuất chúng ở mọi khía cạnh, bởi không có chỗ cho những sai số". Trong những tuần tới, cả Arteta và Guardiola hiểu rằng, thay vì nhìn vào đồng hồ và lịch thi đấu, họ chỉ có thể nắm giữ vận mệnh bằng cách kiểm soát hoàn hảo màn trình diễn của chính mình trên sân cỏ.
