Trận thua trắng 0-2 trước đội tuyển Thái Lan tại sân chơi FIFA ASEAN Cup 2026 vào tối 29/9 vừa qua đang để lại nhiều dư vị đắng chát. Trao đổi với báo Dân trí, cựu Phó Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) Dương Vũ Lâm khẳng định, sự khác biệt lớn nhất giữa hai đội nằm ở khả năng tạo đột biến. Trong khi "Voi chiến" mang đến Indonesia đội hình tinh hoa nhất, tuyển Việt Nam lại vắng bóng những nhân tố định đoạt trận đấu. Việc Quang Hải, Thành Chung vắng mặt cùng chấn thương của Hoàng Đức đã khiến chúng ta đánh mất hoàn toàn tuyến giữa. Thiếu những "kép chính" nội binh, lối chơi của toàn đội trở nên đơn điệu, dễ đoán và liên tục bị vắt kiệt sức khi phải co cụm phòng ngự.
Đáng chú ý, vị chuyên gia này tỏ ra vô cùng thất vọng với màn trình diễn của nguồn lực "cầu thủ nhập tịch". Ông thẳng thắn chỉ ra rằng những cái tên như Hoàng Hên hay Tài Lộc nay đã luống tuổi, hoàn toàn đánh mất lợi thế tốc độ và sức càn lướt – yếu tố buộc phải có để áp đảo cầu thủ Đông Nam Á. Sự bất cập còn đến từ việc sắp xếp sai sở trường, tiêu biểu như đưa trung phong Williams Minh Hoàng dạt biên hay xếp Cao Pendant Quang Vinh đá tiền vệ lóng ngóng. Thậm chí, Ngô Đăng Khoa cũng mờ nhạt đến mức ông Lâm cho rằng: nếu chỉ cần một phương án quấy phá trong 30 phút cuối, Công Phượng vẫn mang lại hiệu quả vượt trội.
"Ai cũng thấy rõ là các cầu thủ phòng ngự nhiều kinh nghiệm của Thái Lan không e ngại cầu thủ nhập tịch của đội tuyển Việt Nam. Một khi các cầu thủ nhập tịch không hơn cầu thủ “thuần” Đông Nam Á về tốc độ và khả năng tì đè, họ không khác gì cầu thủ nội," ông Dương Vũ Lâm chia sẻ với Dân Trí.
Từ thực tiễn trên, cựu Phó Chủ tịch chuyên môn VFF nhấn mạnh đào tạo trẻ trong nước mới là gốc rễ của mọi chu kỳ thành công. Điểm chung của cả Việt Nam lẫn Thái Lan là những cá nhân tạo ra sự khác biệt lớn nhất (như Quang Hải, Hoàng Đức hay Chanathip, Sarach) đều trưởng thành từ các lò đào tạo nội địa. Việc ồ ạt sử dụng nguồn ngoại lực trình độ thấp, chưa từng đá chuyên nghiệp tại châu Âu, đang đi ngược lại sự phát triển bền vững. Ngoại trừ những cái tên đã khẳng định được đẳng cấp ở nước ngoài như thủ thành Nguyễn Filip hay Patrik Lê Giang, đa số cầu thủ nhập tịch hiện tại không hề nhỉnh hơn nội binh.
Nhìn về trận tranh hạng ba sắp tới, chuyên gia Dương Vũ Lâm tỏ ra vô cùng e ngại, đặc biệt nếu đối thủ là Indonesia. Đội bóng xứ vạn đảo đang sở hữu dàn cầu thủ "Âu hóa" chất lượng cao chinh chiến tại Hà Lan, Bỉ, Tây Ban Nha, tạo ra khoảng cách đẳng cấp rõ rệt so với nhóm "ngoại binh" chỉ đá giải quốc nội của chúng ta. Nếu không có sự tỏa sáng từ những nội binh hiểu rõ bối cảnh và lối chơi để tạo đột biến, tuyển Việt Nam sẽ còn trượt dài trong khó khăn.
