Từ trước đến nay, chuyện tìm HLV dẫn dắt ĐTVN vốn là bài toán hóc búa với VFF. Nay, bài toán ấy càng hóc búa hơn khi chính VFF đã tự làm khó mình thời gian qua.
1. Nói VFF tự làm khó mình là bởi cách hành xử của tổ chức này đã khiến nhiều HLV sợ trở thành tấm bia đỡ đạn của họ. Dường như đã trở thành thói quen, cứ sau mỗi thất bại bạc nhược của ĐTVN thì HLV trưởng trở thành nơi để VFF đổ trách nhiệm.
Hẳn nhiều người vẫn còn nhớ cách đối xử quá cạn tình của VFF với HLV Falko Goetz sau thất bại của U23 Việt Nam tại SEA Games 26. Mới đây, HLV Hoàng Văn Phúc bị VFF cho một phen mất mặt khi đình chỉ làm nhiệm vụ ngay BTC Cup, giải đấu tiền SEA Games 27 của U23 Việt Nam.
Có lẽ cũng chính vì môi trường làm việc đầy rủi ro đó nên những tướng tài như Lê Huỳnh Đức, Nguyễn Hữu Thắng đã nhất quyết lắc đầu khi VFF mở lời đề nghị dẫn dắt ĐTVN.
2. Trong phát biểu gần đây nhất của lãnh đạo VFF thì quan điểm vẫn là tiếp tục tin dùng thầy nội cho bóng đá Việt Nam. Nhưng sau khi HLV Hoàng Văn Phúc thất bại và kiên quyết từ chức thì câu chuyện chọn thầy cho ĐTVN lại dấy lên trong dư luận. Rõ ràng, đang có hai phương án là chọn HLV ngoại hoặc nội.
Nói về phương án thầy ngoại, có thể thấy những thành công của bóng đá Việt Nam từ năm 1995 đến nay đều gắn liền với những tên tuổi HLV ngoại quốc. Hẳn chúng ta chưa thể quên HLV người Đức Karl Heinz Weigang đã giúp ĐTVN lột xác tại SEA Games 1995 khi giành HCB. Một năm sau đó, ông Weigang còn giúp ĐTVN giành hạng ba Tiger Cup 1996.
Sau ông Weigang, hàng loạt chiến lược gia khác đến kết duyên với bóng đá Việt Nam rồi ra đi. Nhưng hai cái tên Alfred Riedl và Henrique Calisto là những người để lại ấn tượng nhiều nhất. Nhà cầm quân người Áo Alfred Riedl được đánh giá là HLV rất thành công bằng phương pháp huấn luyện bài bản. Hồi đó, ông Riedl sở hữu thế hệ vàng đang trong giai đoạn đỉnh cao của bóng đá Việt Nam và luôn giúp ĐTQG mang lại những nguồn cảm hứng cho người hâm mộ. Tiếc rằng đó cũng là giai đoạn mà bóng đá Thái Lan bá chủ khu vực Đông Nam Á nên ông Riedl chưa một lần cùng các học trò nâng cao chiếc cúp vô địch ở "vùng trũng".
Nhà cầm quân đến từ Bồ Đào Nha Henrique Calisto dù không giúp ĐTVN có số lượng huy chương và trận thắng bằng đồng nghiệp Riedl nhưng lại là HLV ngoại thành công nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam khi đưa ĐTQG lần đầu vô địch đỉnh cao khu vực tại AFF Suzuki Cup 2008.
Nếu nhìn một cách xuyên suốt ĐTVN qua các thời kỳ HLV ngoại thì thành công của chúng ta chủ yếu đến với các nhà cầm quân xuất thân từ Châu Âu. Chính vì thế, nếu VFF quyết định phương án thầy ngoại cho ĐTVN trong nay mai cần phải lưu ý điểm này. Bởi tính kế thừa là một trong những tiêu chí hàng đầu để tuyển chọn HLV cho một đội bóng. Hãy nhìn Barca chẳng hạn, thay thế Pep Guardiola phải là trợ lý Tito Vilanova mới kế thừa được tinh hoa của lối đá tiqui- taka. Thuyền trưởng hiện tại của Barca là Martino cũng là một người theo trường phái la tinh, bóng đá đẹp.
Nhiều chuyên gia cho rằng, đây là thời điểm mà VFF nên chọn HLV ngoại dẫn dắt ĐTVN và ưu tiên cho các nhà cầm quân đến từ Nam Mỹ. Bởi, thể trạng của người Việt Nam phù hợp với lối chơi bóng ngắn, kỹ thuật. Vì thế, có ý kiến cho rằng chúng ta nên chọn các HLV ở Nam Mỹ. Cũng có ý kiến cho rằng nên chuyển hướng về khu vực Nam Á bởi những HLV nơi đây am hiểu bóng đá Đông Nam Á và châu lục hơn. Tuy nhiên, như đã phân tích ở trên, xuyên suốt quá trình phát triển và thành công những thập kỷ gần đây thì bóng đá Việt Nam không gắn liền với các HLV đến từ Nam Mỹ hay Nam Á. Đó cũng là điểm cần đáng lưu tâm trong việc VFF nên chọn ai.
3. Nếu chọn thầy nội, VFF sẽ tiếp tục chọn ai? Đây thực sự là câu hỏi khó có lời giải đáp bởi những người có trình độ tầm HLV Hoàng Văn Phúc chắc chắn khó có cơ hội. Trong khi những cái tên như Huỳnh Đức, Hữu Thắng đã lắc đầu từ chối.
Trên thực tế, bóng đá Việt Nam không thiếu tướng tài. Và, nếu một HLV nội dẫn dắt ĐTVN sẽ có nhiều thuận lợi vì họ am hiểu nội tình. Thế nhưng, ĐT đã thất bại với HLV Phan Thanh Hùng và Hoàng Văn Phúc. Với Phan Thanh Hùng, đây là nhà cầm quân có hai tố chất nổi bật: hiền, tài. Nhưng có lẽ vì hiền quá mà HLV người Đà Nẵng không thể tầm soát được phòng thay đồ của ĐTQG. Còn Hoàng Văn Phúc thì vừa hiền lại vừa yếu chuyên môn. Thế mới có chuyện VFF đối xử bạc bẽo với ông Phúc tại BTV Cup 2013, ngay trước thềm SEA Games 27.
Suy cho cùng, bóng đá Việt Nam thành hay bại với thầy nội hoặc thầy ngoại thì điều cốt yếu nằm ở VFF. Liên đoàn bóng đá Việt Nam phải tạo ra một cơ chế làm việc tốt, có tính hấp dẫn để thầy nội phô diễn mọi khả năng và trách nhiệm. Dù là thầy nội hay thầy ngoại thì họ cần phải được tôn trọng và chia sẻ trách nhiệm. VFF hãy bỏ cái tư tưởng chọn tướng theo cơ cấu để rồi có chuyện quân anh, lính tôi trong nội bộ.
1. Nói VFF tự làm khó mình là bởi cách hành xử của tổ chức này đã khiến nhiều HLV sợ trở thành tấm bia đỡ đạn của họ. Dường như đã trở thành thói quen, cứ sau mỗi thất bại bạc nhược của ĐTVN thì HLV trưởng trở thành nơi để VFF đổ trách nhiệm.
Hẳn nhiều người vẫn còn nhớ cách đối xử quá cạn tình của VFF với HLV Falko Goetz sau thất bại của U23 Việt Nam tại SEA Games 26. Mới đây, HLV Hoàng Văn Phúc bị VFF cho một phen mất mặt khi đình chỉ làm nhiệm vụ ngay BTC Cup, giải đấu tiền SEA Games 27 của U23 Việt Nam.
Có lẽ cũng chính vì môi trường làm việc đầy rủi ro đó nên những tướng tài như Lê Huỳnh Đức, Nguyễn Hữu Thắng đã nhất quyết lắc đầu khi VFF mở lời đề nghị dẫn dắt ĐTVN.
 |
| HLV Phan Thanh Hùng được đánh giá là nhà cầm quân hiền - tài nhưng không thành công khi dẫn dắt ĐTVN. |
2. Trong phát biểu gần đây nhất của lãnh đạo VFF thì quan điểm vẫn là tiếp tục tin dùng thầy nội cho bóng đá Việt Nam. Nhưng sau khi HLV Hoàng Văn Phúc thất bại và kiên quyết từ chức thì câu chuyện chọn thầy cho ĐTVN lại dấy lên trong dư luận. Rõ ràng, đang có hai phương án là chọn HLV ngoại hoặc nội.
Nói về phương án thầy ngoại, có thể thấy những thành công của bóng đá Việt Nam từ năm 1995 đến nay đều gắn liền với những tên tuổi HLV ngoại quốc. Hẳn chúng ta chưa thể quên HLV người Đức Karl Heinz Weigang đã giúp ĐTVN lột xác tại SEA Games 1995 khi giành HCB. Một năm sau đó, ông Weigang còn giúp ĐTVN giành hạng ba Tiger Cup 1996.
Sau ông Weigang, hàng loạt chiến lược gia khác đến kết duyên với bóng đá Việt Nam rồi ra đi. Nhưng hai cái tên Alfred Riedl và Henrique Calisto là những người để lại ấn tượng nhiều nhất. Nhà cầm quân người Áo Alfred Riedl được đánh giá là HLV rất thành công bằng phương pháp huấn luyện bài bản. Hồi đó, ông Riedl sở hữu thế hệ vàng đang trong giai đoạn đỉnh cao của bóng đá Việt Nam và luôn giúp ĐTQG mang lại những nguồn cảm hứng cho người hâm mộ. Tiếc rằng đó cũng là giai đoạn mà bóng đá Thái Lan bá chủ khu vực Đông Nam Á nên ông Riedl chưa một lần cùng các học trò nâng cao chiếc cúp vô địch ở "vùng trũng".
Nhà cầm quân đến từ Bồ Đào Nha Henrique Calisto dù không giúp ĐTVN có số lượng huy chương và trận thắng bằng đồng nghiệp Riedl nhưng lại là HLV ngoại thành công nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam khi đưa ĐTQG lần đầu vô địch đỉnh cao khu vực tại AFF Suzuki Cup 2008.
Nếu nhìn một cách xuyên suốt ĐTVN qua các thời kỳ HLV ngoại thì thành công của chúng ta chủ yếu đến với các nhà cầm quân xuất thân từ Châu Âu. Chính vì thế, nếu VFF quyết định phương án thầy ngoại cho ĐTVN trong nay mai cần phải lưu ý điểm này. Bởi tính kế thừa là một trong những tiêu chí hàng đầu để tuyển chọn HLV cho một đội bóng. Hãy nhìn Barca chẳng hạn, thay thế Pep Guardiola phải là trợ lý Tito Vilanova mới kế thừa được tinh hoa của lối đá tiqui- taka. Thuyền trưởng hiện tại của Barca là Martino cũng là một người theo trường phái la tinh, bóng đá đẹp.
Nhiều chuyên gia cho rằng, đây là thời điểm mà VFF nên chọn HLV ngoại dẫn dắt ĐTVN và ưu tiên cho các nhà cầm quân đến từ Nam Mỹ. Bởi, thể trạng của người Việt Nam phù hợp với lối chơi bóng ngắn, kỹ thuật. Vì thế, có ý kiến cho rằng chúng ta nên chọn các HLV ở Nam Mỹ. Cũng có ý kiến cho rằng nên chuyển hướng về khu vực Nam Á bởi những HLV nơi đây am hiểu bóng đá Đông Nam Á và châu lục hơn. Tuy nhiên, như đã phân tích ở trên, xuyên suốt quá trình phát triển và thành công những thập kỷ gần đây thì bóng đá Việt Nam không gắn liền với các HLV đến từ Nam Mỹ hay Nam Á. Đó cũng là điểm cần đáng lưu tâm trong việc VFF nên chọn ai.
3. Nếu chọn thầy nội, VFF sẽ tiếp tục chọn ai? Đây thực sự là câu hỏi khó có lời giải đáp bởi những người có trình độ tầm HLV Hoàng Văn Phúc chắc chắn khó có cơ hội. Trong khi những cái tên như Huỳnh Đức, Hữu Thắng đã lắc đầu từ chối.
Trên thực tế, bóng đá Việt Nam không thiếu tướng tài. Và, nếu một HLV nội dẫn dắt ĐTVN sẽ có nhiều thuận lợi vì họ am hiểu nội tình. Thế nhưng, ĐT đã thất bại với HLV Phan Thanh Hùng và Hoàng Văn Phúc. Với Phan Thanh Hùng, đây là nhà cầm quân có hai tố chất nổi bật: hiền, tài. Nhưng có lẽ vì hiền quá mà HLV người Đà Nẵng không thể tầm soát được phòng thay đồ của ĐTQG. Còn Hoàng Văn Phúc thì vừa hiền lại vừa yếu chuyên môn. Thế mới có chuyện VFF đối xử bạc bẽo với ông Phúc tại BTV Cup 2013, ngay trước thềm SEA Games 27.
Suy cho cùng, bóng đá Việt Nam thành hay bại với thầy nội hoặc thầy ngoại thì điều cốt yếu nằm ở VFF. Liên đoàn bóng đá Việt Nam phải tạo ra một cơ chế làm việc tốt, có tính hấp dẫn để thầy nội phô diễn mọi khả năng và trách nhiệm. Dù là thầy nội hay thầy ngoại thì họ cần phải được tôn trọng và chia sẻ trách nhiệm. VFF hãy bỏ cái tư tưởng chọn tướng theo cơ cấu để rồi có chuyện quân anh, lính tôi trong nội bộ.
Quang Hải |
00:00 30/11/-0001
