Thời gian và thiên nhiên đã làm công việc nhẫn tâm của nó. Sân vận động chính ở thành phố Pripyat giờ đã trở thành một khu rừng nhỏ. Những cây bulô và cây dương mọc trên sân cỏ, vươn lên tốt tươi từ cả cung đường chạy bộ trải nhựa nằm quanh sân cỏ. Rêu phủ kín các bậc thang làm từ bê tông và nấm mốc nhú lên khỏi những chiếc ghế gỗ đã mục ruỗng.
Bên trong thành phố ma
Cách sân vận động chưa đầy 3 cây số, Lò phản ứng số 4 ở nhà máy điện nguyên tử Chernobyl đã phát nổ vào ngày 26/4/1986. 50.000 công nhân cùng gia đình họ sống ở đây đã được sơ tán bởi xe buýt và không bao giờ trở lại. Các căn hộ ở Pripyat nay trở thành chốn hoang vu. Các cầu gôn và sân bóng, kể từ đó cũng nằm im lìm trong rừng cây.
“Trận chung kết của EURO 2012 sẽ diễn ra tại đây để xem ai là đội mạnh nhất" - Maxim Orel, một hướng dẫn viên du lịch của Chernobylinterinform, một văn phòng trong Bộ Tình trạng Khẩn cấp Ukraina, cho biết hồi tuần trước, giọng ông đầy sự hài hước chua chát - "Những người chiến thắng sẽ trở thành những kẻ đột biến".
 |
| Một CĐV Ireland và những khách du lịch đang lắng nghe một hướng dẫn viên du lịch của Chernobylinterinform - Ảnh: Getty |
Thực tế thì trận chung kết giải Vô địch bóng đá châu Âu sẽ diễn ra cách Pripyat 2 giờ đi xe, ở tại Kiev, vào ngày 1/7. Nhưng trong thời gian diễn ra giải đấu, Chernobyl đã thu hút rất nhiều người hâm mộ tìm tới đây "du lịch mạo hiểm". Và tìm tới đây còn có cả những con người với cuộc sống có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến Chernobyl.
Du khách phải trả chừng 200 USD để tham quan một khu vực đặc biệt ở Chernobyl, nơi những rủi ro về mặt sức khỏe mà phóng xạ gây ra trên các chuyến viếng thăm ngắn được đảm bảo là sẽ chỉ nằm ở mức tối thiểu.
Du khách sẽ đi dọc theo đại lộ Lê nin. Họ sẽ dừng chân ở quảng trưởng bên ngoài Khách sạn Polissia, nơi du khách có thể phát hiện những con rắn cuộn tròn trong cỏ, ếch nhái nhảy quanh một cái ao, hay một con vịt đồ chơi vứt lại trên đu quay. Tại những nơi khác, nếu chịu khó để ý, người ta còn có thể thấy cả cáo, dê, thỏ, lợn rừng... Song các âm thanh chủ đạo ở đây chỉ có tiếng gió hú và tuyệt nhiên không có một con chim nào. Muỗi xuất hiện ở khắp nơi, bu thành từng đám lớn.
Bể bơi trong nhà của thành phố nay đã khô cạn. Đáy bể bơi đầy bụi và các mảnh vỡ, trông giống như cái lưỡi của một người khổng lồ. Một sân bóng rổ gần đó vẫn còn lại những bảng đen làm từ gỗ, nhưng không còn những chiếc rổ. Tại một phòng tập khác, các bức tường đã bong vôi, tạo nên những hình thù nham nhở ở trên nó. Trong Trường học số 3 của thị trấn, một đôi giày vẫn còn nằm lại tại hành lang, gần một đôi giày ballet và những nét vẽ mờ nhạt còn đọng lại trên mặt sàn hành lang, cho thấy lũ trẻ từng chơi trò nhảy lò cò tại đây.
Về mặt chính thức, du khách không được phép đi vào trong ngôi trường, nơi những cuốn sách của thư viện nằm rải rác tại một hành lang và một bài học về vật lý vẫn còn viết dở trên bảng đen.
Tuy nhiên du khách lại được trải nghiệm một cảm giác mạnh hơn thế, khi người ta dẫn họ đi chụp hình quan tài bê tông khổng lồ đang bao phủ lên Lò phản ứng số 4, từ khoảng cách xa bằng 3 sân bóng đá. 200 tấn nhiên liệu hạt nhân nóng chảy và các đống đổ nát đã nằm im lặng bên trong chiếc quan tài có hình chân voi đó. Tình trạng nhiễm xạ sẽ tồn tại kéo dài trong hàng trăm năm. Người ta đang có kế hoạch xây một công trình bao phủ mới hình vòng cung ở trên quan tài bê tông, để đảm bảo phóng xạ được nhốt ở trong đó thêm một thế kỷ nữa.
Những cầu thủ gắn với Chernobyl
Stiliyan Petrov, 32 tuổi, không ở gần Lò phản ứng số 4 khi nó phát nổ. Anh mới chỉ là một đứa trẻ 6 tuổi ở Bulgaria, ở cách đó gần 1.000km. Về sau, anh trở thành một ngôi sao bóng đá, đội trưởng Aston Villa tại giải Ngoại hạng Anh. Hồi tháng 3 năm nay, Petrov bị chẩn đoán mắc bệnh máu trắng ác tính. Bác sĩ ở tuyển quốc gia Bulgaria cho rằng anh có thể nhiễm bệnht ừ phóng xạ Chernobyl, do giới lãnh đạo đất nước không thông báo kịp thời về thảm họa khi đó.
"Đó là cuối mùa Thu, người dân vẫn ăn rau củ mới nhiễm phóng xạ và các thực phẩm khác" - Mihael Iliev, bác sĩ người Bulgaria đã chữa bệnh cho Petrov, cho tờ Sun biết rằng rất nhiều người từng sống khi còn bé ở Bulgaria đã bị ung thư vì bụi phóng xạ. "Chúng tôi gọi chúng là "những đứa trẻ Chernobyl". Phần lớn đã lớn lên ở cùng khu vực như Stiliyan”.
Thực tế, hậu quả về mặt sức khỏe của Chernobyl không rõ ràng như kết quả một trận đấu bóng đá. Phần lớn bụi phóng xạ rơi xuống Ukraina, các nước láng giềng Belarus và Nga. Các ước tính con số người chết vì hậu quả của thảm họa dao động rất khác nhau, từ 4.000 người tới cả hàng trăm ngàn người, tùy theo cách người ta tính toán.
Ung thư tuyến giáp là căn bệnh phổ biến nhất trong các nạn nhân. Nhưng các căn bệnh như máu trắng lại không xuất hiện với số lượng tăng lên ở những khu vực bị ảnh hưởng. Các nhà quan sát nói rằng việc xác định ai đó đã nhiễm bệnh hoặc mất mạng vì phóng xạ là vô cùng khó.
1 tháng trước thảm họa, Andriy Shevchenko, khi đó mới 9 tuổi, đã tham gia một đội bóng trẻ tại CLB Dynamo Kiev và tham gia một trường thể thao. Khi năm học kết thúc, anh và bạn bè được sơ tán tới biển Azov ở Nam Ukraina. Anh cũng là con của một người lính - một thợ máy tại một tiểu đoàn xe tăng Liên Xô. “Khi đó chúng tôi không được thông báo điều gì cả. Mọi chuyện được giữ trong vòng bí mật" - Shevchenko nói.
Bằng chứng là một tháng sau khi thảm họa xảy ra, khi tuyển Liên Xô tới Mexico City để thi đấu trong khuôn khổ World Cup 1986, Valeri Lobanovsky, HLV nổi tiếng người Ukraina đang lãnh đạo đội tuyển khi đó, thậm chí đã phát cáu khi các phóng viên cứ hỏi đi hỏi lại về vụ Chernobyl. Ông nói rằng thông tin sai lạc đã được phát sang phương Tây.
Sau mùa hè ở gần biển, Shevchenko trở lại Kiev. Anh buộc phải nghỉ học tại trường thể thao và sự nghiệp bóng đá có vẻ không sáng sủa, bởi cha đẻ muốn anh theo nghiệp lính. Tuy nhiên huấn luyện viên của Shevchenko đã tới tận nhà riêng của anh và thuyết phục ông cho anh ở lại Dynamo Kiev.
Shevchenko lớn lên trở thành ngôi sao ở CLB và sau đó là tại A.C. Milan, Italia, khi anh được vinh danh là cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu năm 2004. Anh cũng là cầu thủ có sự nghiệp sáng giá nhất trong đội tuyển quốc gia Ukraina, với 48 bàn thắng khi khoác áo đội tuyển.
"Thật khó để vạch ra kế hoạch cuộc đời khi mới 9 tuổi. Nhưng tôi mừng vì HLV đã tới nhà tôi. Cherrnobyl rõ ràng đã có một vai trò nhất định trong sự nghiệp của tôi".
