1. Loay hoay mùa thứ nhất
Có một điều thường được người hâm mộ thừa nhận: Dù khá vững về triết lý bóng đá, nhưng Brendan Rodgers gần như chưa bao giờ tìm được một sơ đồ chiến thuật phù hợp và ổn định cho Liverpool.
Bản thân ông cũng từng phải thay đổi một chi tiết trong triết lý: tốc độ. Còn nhớ trong nửa đầu mùa giải 2012/13, nhà cầm quân người Bắc Ireland đã áp dụng sơ đồ 4-3-3 với một tiền vệ thủ ở dạng half-back, vai trò nổi tiếng với Sergio Busquets. Ông định hướng cho tập thể một lối chơi chậm rãi, dựa trên nền tảng kiểm soát bóng. Thể hiện rõ ràng nhất chính là sau khi pressing cao để giành bóng từ chân đối thủ, các cầu thủ áo đỏ sẽ... luân chuyển bóng để các vị trí khác kịp thời dâng lên trước khi gây sức ép cho đối thủ.
Liverpool kết thúc nửa mùa đầu tiên (tính đến vòng thứ 19 của mùa 2012/13) dưới triều đại HLV mới ở vị trí thứ 10 trên BXH. Lẽ dĩ nhiên, đây không thể là một dấu hiệu tốt.
 |
| Những khó khăn trong việc áp dụng triết lý đã tới.. |
BHL Liverpool hiểu rằng lực lượng trong tay họ còn quá yếu kém và lập tức họ có sự bổ sung: Daniel Sturridge và Philippe Coutinho đến trong mùa đông. Có lẽ không cần nhắc lại sự xuất sắc của bộ đôi này, nhưng nên nhắc lại rằng, khi ấy HLV Rodgers lại có sự thay đổi sơ đồ chiến thuật sang 4-2-3-1, hình mẫu được ông yêu thích dưới thời cầm quân ở Swansea.
Những yếu kém về mặt thể hình, thể lực của Coutinho được bù đắp bằng việc để anh thi đấu ở cánh trái, thay vì ở vai trò “số 10” như sở trường. Luis Suarez mới chính là người được bố trí ở vị trí tiền vệ công, sau lưng Sturridge phía trên.
Đây chính là thời điểm Liverpool thay đổi tốc độ của cách tiếp cận: Họ thường đẩy tốc độ trận đấu lên rất cao và thường xuyên tìm cách phản công ngay lập tức khi giành bóng, thay vì chủ động cầm nhịp. Tốc độ của Sturridge và sự sắc sảo của Coutinho đã mang tới sức sống mới cho hàng công.
 |
| Bộ đôi làm thay đổi mùa giải 2012/13 |
Kết thúc mùa, Liverpool chỉ dừng chân ở vị trí thứ bảy, nhưng không thể phủ nhận những ấn tượng họ tạo ra trong nửa sau mùa 2012/13. Ai cũng ngỡ rằng, với một kỳ chuyển nhượng mùa hè tốt, The Reds sẽ có mùa giải 2013/14 mạnh mẽ.
2. Loay hoay mùa thứ hai và tìm thấy “chìa khóa”
Tiếc rằng, đội bóng thành phố cảng đã có một kỳ chuyển nhượng hè đáng thất vọng. Ngoài những bản hợp đồng gần như không bị cạnh tranh như Luis Alberto, Iago Aspas, Tiago Ilori,... thì họ đã thất bại. Thất bại trước Borussia Dortmund trong thương vụ Henrikh Mkhitaryan, thất bại trước Atletico Madrid trong thương vụ Diego Costa (không thể thuyết phục anh ra đi), thất bại trước Chelsea trong thương vụ Willian. Thành công của họ chỉ nằm ở những nhân tố hàng thủ như Simon Mignolet và Mamadou Sakho.
Có một sự tự tin quá đà đã diễn ra tại Melwood: HLV Rodgers đẩy đi Jonjo Shelvey, một cầu thủ ông từng ca ngợi là “có đầy đủ mọi thứ để trở thành ngôi sao tương lai” và chỉ giữ lại bốn tiền vệ trung tâm. Kết quả cuối cùng, không ai trong số đó làm cho các Kopite an tâm.
Sơ đồ 4-2-3-1 cần sự ổn định lớn của hai tiền vệ trụ, nhưng Liverpool đã không làm được điều này. Cặp Steven Gerrard – Lucas Leiva được đặt niềm tin nhiều nhất, nhưng họ quá yếu kém ở khả năng phòng thủ. Các trận hòa Swansea ngày 16/9/2013 và thua Southampton ngày 21/9 đều mang dấu ấn... xấu của họ.
Rodgers chuyển sang sơ đồ ba trung vệ kể từ trận gặp Manchester United ngày 25/9 với hi vọng rằng ba trung vệ sẽ bù đắp được điểm yếu trung lộ của cặp tiền vệ trụ, nhưng rồi điều này lại gây mất cân bằng nặng nề trong đội hình khi hầu hết các cầu thủ đều không quen thuộc với cách chơi quá lạ lẫm này. Thành tích của họ có vẻ ổn định, nhưng chủ yếu là trước các đối thủ quá yếu: Sunderland, Crystal Palace, West Brom,...
Kể từ thất bại toàn diện trước Arsenal ngày 02/11, HLV Rodgers quyết định phải trở lại với sơ đồ bốn hậu vệ. Bỏ qua trận gặp Fulham yếu kém, có những nét mới (mà cũ) đã được thể hiện trong trận derby Merseyside (23/11) khi lần đầu tiên trong mùa, sơ đồ 4-5-1/4-3-3 được áp dụng với hàng tiền vệ gồm Allen – Lucas – Gerrard. Ngay khi trở lại với sơ đồ hai tiền vệ trụ trong trận gặp Hull sau đó (Gerrard – Lucas), Liverpool đại bại trước bộ ba Jake Livermore – David Meyler – Tom Huddlestone của đối thủ.
 |
| Thể lực không còn tốt, Gerrard cần vị trí mới... |
Kể từ đó, Rodgers sử dụng sơ đồ ba tiền vệ trung tâm, mà cụ thể là 4-3-3 một cách thường xuyên hơn. Trước những đối thủ lớn như Tottenham (15/12), Manchester City (26/12) hay Chelsea (29/12), bất chấp kết quả thắng hay bại thì vẫn cần khẳng định rằng The Reds đã chơi rất tốt.
Tuy nhiên, một lần nữa ông có những dao động khi Daniel Sturridge bình phục chấn thương. Sự thành công của SAS trong thời gian chơi 3-4-1-2 có lẽ là lý do khiến ông đưa ra quyết định cứng nhắc là đá 4-4-2. Sơ đồ này không thể tận dụng hết những điểm mạnh của hai tuyến dưới và Liverpool dễ dàng để Aston Villa dẫn tới hai bàn một cách đầy bất lực trong hiệp một trận đấu ngày 18/1/2014.
Sự thay đổi trong hiệp hai trận đấu này xứng đáng được coi là một bước ngoặt chiến thuật thực sự cho Liverpool, một sự thay đổi mang tính mùa giải và có thể còn xa hơn nữa. Rodgers quyết định quay lại sơ đồ 4-3-3 bằng cách kéo Coutinho vào vai trò tiền vệ trung tâm, Gerrard đá thấp nhất.
Ở vai trò mới, cả Gerrard và Coutinho nhanh chóng thuần thục chỉ sau khoảng 1-2 trận và sơ đồ 4-3-3 hiện tại của Liverpool đã thành hình. Như đã phân tích phía trên, nếu như các vị trí tiền vệ trung tâm chính là điểm yếu chí mạng của The Reds mùa này thì giờ đây nó đã trở nên vô cùng mạnh mẽ. Coutinho cần mẫn pressing và tranh cướp quyết liệt, Henderson vẫn hoạt động không biết mệt mỏi, còn Gerrard chỉ tập trung cho hai nhiệm vụ quan trọng nhất: bọc lót và tổ chức, thay vì bao sân quá nhiều như trước. Hai cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại lên hòn núi cao - câu tục ngữ ấy đã đúng trong trường hợp này.
Ở tuyến trên, Rodgers mạnh dạn bỏ qua cặp tiền đạo SAS để yêu cầu một trong hai người thay nhau lùi về biên, chỉ một người được đá cắm. Vô tình chung, cách chơi này cũng khiến Liverpool đa dạng hơn trong các bài bản tấn công, nhất là khi sự tự tin đã trở lại với Raheem Sterling.
Những kết quả thắng đậm đà 4-0 trước Everton (28/1) hay 5-1 trước Arsenal (08/2) vừa qua đã khẳng định cho sức mạnh của sơ đồ này. Không phủ nhận rằng những gương mặt dự phòng của Rodgers còn yếu kém, nhưng đội hình chính thức của ông giờ thực sự đủ mạnh để thách thức mọi đối thủ.
“Chìa khóa” để mở toang mọi cánh cửa chiến thắng giờ đã nằm trong tay Rodgers. Sau hơn một năm rưỡi, ông lại trở lại với sơ đồ 4-3-3, nhưng lần này diện mạo đã thay đổi hoàn toàn. Vấn đề bây giờ của ông sẽ nằm ở việc kiên nhẫn xây dựng chiều sâu và phát triển trên nền tảng chiến thuật này...
