 |
Thật vậy, để bảo hộ quyền thương mại cho các nhà tài trợ, họ đặt ra hàng tỷ thứ cấm đoán, trong đó có việc nhắc đến chữ.... London kèm con số 2012 trong các quảng cáo và sản phẩm thương mại, bất kể quảng cáo ấy có ám chỉ Olympic hay không, cho dù ai cũng biết London là tên một thành phố, 2012 là tên một năm.
Luật ghi rõ: “Các từ sau đây được bảo hộ thương quyền: London 2012, năm 2012 viết bằng chữ và số, Olympic, Đội Liên hiệp Anh,...”. Chỉ có các đối tác chính thức của Olympic 2012 mới được phép sử dụng.
Joy Tomkins là một bà lão 81 tuổi sống ở vùng nông thôn nước Anh. Thú vui tuổi già của bà là đi nhặt nhạnh những con búp bê bị vứt đi đem về, khâu cho chúng những bộ quần áo mới và bán lại mỗi con với giá 1 bảng Anh (hơn 30.000 đồng). Bà sẽ dành số tiền bán búp bê để làm từ thiện. Nhưng “tội” của Tomkins là bà đã trót khâu lên những chiếc áo búp bê chữ “GB 2012” (Liên hiệp Anh 2012) và 5 vòng tròn biểu tượng của Olympic.
Kết quả: bà Tomkins bị cấm bán những con búp bê của mình để... bảo vệ quyền thương mại cho các tập đoàn lớn đã tài trợ cho Thế vận hội. “Chuyện này kỳ cục quá” – bà lão gần đất xa trời thốt lên – “Tôi cứ định ninh rằng biểu tượng Olympic, cũng như tinh thần của nó thuộc về tất cả mọi người”. Tinh thần Olympic tất nhiên không thuộc về tất cả, thưa bà Tomkins: ngay cả câu khẩu hiệu huyền thoại “Nhanh hơn, cao hơn, xa hơn” giờ cũng đã bị cấm sử dụng!
 |
Ngay cả chính quyền các thành phố nước Anh cũng không được phép sử dụng biểu tượng Olympic để quảng bá cho Olympic. Thành phố Leicester đã tổ chức nhiều sự kiện chào đón London 2012, và được các nhà tài trợ hứa sẽ tặng cho 2 triệu bảng. Nhưng sau khi tòa thị chính này được thông báo cấm dùng biểu tượng 5 vòng tròn Olympic, ngay lập tức họ mất 1 triệu bảng. Người ta tự hỏi không hiểu dân Anh sẽ quảng bá đất nước kiểu gì nếu ngay cả biểu tượng ấy cũng không được sử dụng?
Và hà khắc hơn nữa: các nhà tổ chức thậm chí còn có ý định cấm CĐV mặc áo có in logo của các hãng cạnh tranh với nhà tài trợ vào sân xem thi đấu. Trong một bài phỏng vấn trước thềm đại hội, chủ tịch UBTC Sebastian Coe đã nói đại ý rằng có thể các CĐV mặc áo phông cổ động của hãng Pepsi sẽ không được vào sân, vì xung đột lợi ích với nhà tài trợ chính thức Coca-Cola.
Viết blog cá nhân cũng bị cấm đoán
VĐV tham dự Olympic 2012 sẽ không được phép quảng cáo cho bất cứ nhãn hàng nào, nếu nó không phải là nhà tài trợ chính thức của Thế vận hội. Họ không được phép mặc trang phục có in logo đã đành, ngay cả việc viết trên các trang cá nhân trên Internet, họ cũng không được phép. Chưa bàn tới việc điều này có vi phạm nhân quyền hay không, thì việc này cũng đã khiến rất nhiều VĐV gặp khó khăn trong việc xin tài trợ cho riêng mình, khiến họ rơi vào cảnh nghèo túng, không có điều kiện ăn ở và tập luyện.
Những nhà tài trợ phản bội tinh thần thể thao
Sẵn sàng dập đi các sự kiện đầy tính nhân văn để bảo vệ thương quyền cho các nhà tài trợ, nhưng Olympic 2012 lại chọn những nhà tài trợ rất ít tính nhân văn, thậm chí là phản bội tinh thần thể thao.
Một bộ phận lớn dư luận nghi ngờ tư cách của hãng nước ngọt Coca-Cola, hãng đồ ăn nhanh McDonald’s, hãng bánh kẹo Cadbury và hãng bia Heineken. Đây đều là những hãng sản xuất các thực phẩm không lành mạnh. Việc lạm dụng nước ngọt, đồ ăn nhanh nhiều chất béo, đồ ngọt từ lâu đã được chứng minh là nguyên nhân của rất nhiều chứng bệnh, đặc biệt là béo phì và tiểu đường.
 |
Còn bia rượu rõ ràng thuộc về một lối sống khác so với thể thao. Có trớ trêu không khi người ta nhận tiền của những kẻ kiếm tiền bằng việc hủy hoại thể chất này để tổ chức đại hội thể thao lớn nhất hành tinh?
Nhưng đó mới chỉ là tranh cãi. Có một nhà tài trợ mà tư cách của họ không cần tranh cãi: tập đoàn hóa chất Dow Chemical của Hoa Kỳ. Đây là nhà sản xuất chất độc màu da cam lớn nhất trong chiến tranh Việt Nam, và là cái tên đứng đầu trong danh sách những công ty mà các nạn nhân da cam nước ta đã theo kiện để đòi lại công bằng trong hơn nửa thập kỷ qua.
Cần phải nhớ rằng trong cả 2 phiên sơ thẩm và phúc thẩm của vụ kiện này, lý lẽ được đưa ra cuối cùng từ phía Mỹ là: “không chứng minh được chất độc màu da cam gây ra bệnh tật” (!?) Đây không chỉ là một nhà tài trợ phản bội tinh thần thể thao, mà còn là một công ty đã từng thực hiện những hành vi chống lại nhân loại.
Không chỉ vậy, Dow Chemical còn thể hiện sự vô trách nhiệm của mình trong một vụ việc khác: thảm họa Bhoral ở n Độ. Năm 1984, một nhà máy của công ty hóa chất UCC ở Ấn Độ đã làm rò rỉ khí gas gây ra cái chết thương tâm của 2.259 người.
Đến nay, hậu quả của thảm họa Bhoral vẫn chưa được giải quyết triệt để, khi khu vực này vẫn chìm trong ô nhiễm và bệnh tật vẫn di truyền qua các thế hệ. Dow Chemical đã mua lại công ty UCC vào năm 2001. Rất nhiều nhà hoạt động nhân quyền đã biểu tình đòi Dow Chemical giải quyết hậu quả của thảm họa này. Họ tỏ ra ngạc nhiên: “Chúng tôi chưa từng có nhà máy nào ở Bhoral. Chúng tôi mua lại công ty này 12 năm sau sự việc kia xảy ra”.
