Khép lại FIFA ASEAN Cup 2026, bên cạnh chức vô địch thuộc về Indonesia sau loạt luân lưu kịch tính trước Thái Lan và vị trí thứ ba của Malaysia (thắng Việt Nam 1-0), điều đọng lại lớn nhất chính là "cơn bão" nhập tịch. Tờ New Straits Times (Malaysia) đã đăng tải bài viết ngày 7/10 bày tỏ sự lo ngại sâu sắc, cho rằng bóng đá khu vực đang tự đánh mất linh hồn.
Tờ báo mở đầu bằng nhận định gai góc: “FIFA ASEAN Cup 2026 là giải đấu kỳ lạ với sự bùng nổ của các cầu thủ nhập tịch. Điều đó khiến cho nhiều đội bóng mất bản sắc. Người hâm mộ cũng không đồng cảm với các cầu thủ”.
Theo cây viết Ajitpal Singh, nhiều đội bóng trong khu vực trông như "đội tuyển Liên Hợp Quốc", như thể họ vội vã mua sắm cầu thủ nước ngoài để bổ sung sức mạnh. Thống kê chỉ ra sự áp đảo của làn sóng này: Indonesia có tới 18 người gốc Hà Lan, biến họ thành "tuyển Hà Lan B". Philippines dẫn đầu với 19 cầu thủ gốc nước ngoài, Malaysia có 12 (9 kiều bào, 3 nhập tịch), Việt Nam và Bangladesh cùng có 8 người, Pakistan có 7, Singapore có 5 và Thái Lan có 3.
New Straits Times nhấn mạnh sự khác biệt với các nền bóng đá lớn như Pháp. Dù sở hữu nguồn cầu thủ nhập cư khổng lồ, những tài năng này vẫn được đào tạo và mài giũa trong hệ sinh thái bóng đá tiên tiến của Pháp. Ngược lại, Đông Nam Á chủ yếu đi gọi mời những cầu thủ đã thành danh, phản ánh sự yếu kém của hệ thống đào tạo nội địa.
“Khi một cầu thủ Brazil đại diện cho Malaysia và một cầu thủ Hà Lan đại diện cho Indonesia, người hâm mộ sẽ không thấy bản sắc Đông Nam Á... Ngay cả Bergson da Silva, người quá quen thuộc với giải vô địch Malaysia nhưng trông anh ta cũng thật lạ lẫm khi khoác áo đội tuyển quốc gia Malaysia”, tờ báo viết.
Chính sách "đi tắt đón đầu" này có thể mang lại vinh quang ngắn hạn, nhưng về lâu dài, nó không phải là chiến lược bền vững. Việc nhập tịch chỉ nên là mảnh ghép bổ sung chứ không thể thay thế nền tảng đào tạo trẻ. Một đội tuyển quốc gia phải là nơi phô diễn sức mạnh nội lực chứ không phải che giấu những điểm yếu cốt lõi, nếu không muốn tự đánh mất chính mình.
