Thất bại 2-3 trước Manchester United phơi bày trần trụi điểm yếu lớn nhất của Arsenal mùa này khi Pháo thủ bất lực trong việc tạo ra cơ hội từ các tình huống bóng sống. Dù đang dẫn đầu bảng xếp hạng, những con số thống kê đáng báo động về hàng công đang đặt ra câu hỏi lớn về khả năng vô địch của thầy trò Mikel Arteta nếu không có một cá nhân nào thực sự bùng nổ.
1 - Báo động từ dữ liệu thống kê
Trong suốt hiệp hai trận thua Manchester United, Arsenal miệt mài tìm kiếm bàn gỡ hòa. Họ kiểm soát bóng, dồn ép đối thủ, nhưng người xem hiếm khi cảm thấy một bàn thắng sẽ đến từ các pha phối hợp mở.
Arsenal hiện tại là một đội bóng kỳ lạ khi họ thống trị quyền kiểm soát và ghi bàn đều đặn từ các tình huống cố định nhưng lại tỏ ra vô hại đến mức khó hiểu trong các tình huống bóng sống.
Nếu loại bỏ các quả phạt đền, các pha đá phạt và những bàn phản lưới nhà, Arsenal chỉ ghi được vẻn vẹn 22 bàn thắng sau 23 trận đấu mùa này. Đây là một con số gây sốc đối với một ứng cử viên vô địch.
Để so sánh, Manchester City (36 bàn), Liverpool (28 bàn), Manchester United (26 bàn) đều làm tốt hơn họ. Thậm chí, những đội bóng chiếu dưới như Aston Villa, Bournemouth và Brentford (cùng 24 bàn) cũng sở hữu thành tích ghi bàn từ bóng sống tốt hơn Pháo thủ. Chelsea, một đội bóng đầy bất ổn, cũng có thành tích ngang bằng Arsenal.
Điều này diễn ra trong bối cảnh bóng đá hiện đại tôn vinh chiều sâu đội hình. Kỷ nguyên thay 5 người cho phép Arteta thực hiện thay đổi 4 cầu thủ cùng lúc để xoay chuyển cục diện điều không tưởng trước năm 2020. Tuy nhiên, sự dồi dào về nhân sự lại không đi kèm với sự sắc bén của một mũi nhọn thực thụ.
2 - Arsenal thiếu một ngôi sao bùng nổ
Theo một nghiên cứu học thuật của Garry Gelade, có một quy tắc chung là Chất lượng phòng ngự của một đội bóng được quyết định bởi mắt xích yếu nhất, trong khi chất lượng tấn công lại phụ thuộc vào mắt xích mạnh nhất.
Lý thuyết này hoàn toàn có cơ sở. Phòng ngự là sự phản ứng, nơi đối thủ có thể khai thác vị trí yếu nhất. Ngược lại, tấn công là sự chủ động, nơi bạn dồn bóng cho ngôi sao xuất sắc nhất của mình. Vấn đề của Arsenal hiện tại là: Ai là cầu thủ tấn công tốt nhất của họ?
Về mặt thống kê thuần túy, đó là Leandro Trossard với 9 lần đóng góp vào bàn thắng (5 bàn, 4 kiến tạo). Trossard là một cầu thủ kỹ thuật và có những khoảnh khắc quan trọng, nhưng anh phù hợp với vai trò một phương án xoay tua chất lượng hơn là "người gánh team" cho một đội đua vô địch.
Lịch sử Ngoại hạng Anh chưa từng chứng kiến nhà vô địch nào có cầu thủ đóng góp bàn thắng chủ lực với chỉ số thấp như Trossard hiện tại. Trường hợp thấp nhất trước đây là Kevin De Bruyne (18 lần đóng góp mùa 2020-21), nhưng khi đó De Bruyne vẫn chơi xuất sắc và giành giải Cầu thủ xuất sắc nhất năm.
3 - Sự sa sút của Saka - Odegaard
Lẽ ra, những cá nhân kiệt xuất của Arsenal phải là Bukayo Saka hoặc Martin Odegaard. Tuy nhiên, cả hai đều đang trải qua giai đoạn đi xuống đáng báo động.
Về phía Bukayo Saka. Anh từng có 25 lần đóng góp bàn thắng ở cả hai mùa giải 2022-23 và 2023-24. Mùa trước, do chấn thương, con số này giảm xuống 16. Mùa này, với vấn đề thể lực dai dẳng, anh mới chỉ có 7 lần đóng góp.
Trong khi đó, nhạc trưởng Martin Odegaard từng có 22 lần đóng góp, giảm xuống 18, rồi 11 mùa trước và hiện tại chỉ là con số 4 khiêm tốn.
Sự sa sút của họ có mối liên hệ mật thiết. Ở đỉnh cao phong độ, Saka và Odegaard là bộ đôi chuyền bóng vào vòng cấm hay nhất giải đấu. Odegaard từng có khả năng "kích hoạt" đồng đội, tạo ra sự kết nối đặc biệt với cả Gabriel Martinelli bên cánh trái.
Nhưng mùa này, sự kết nối đó đã biến mất. Có cảm giác chiến thuật của Arteta đang vô tình kìm hãm sự tự do của các ngôi sao, dù Odegaard vẫn được phép di chuyển rộng.
4 - Bài toán nhân sự
Một nguyên nhân khác dẫn đến sự bế tắc là sự thiếu vắng những mắt xích hỗ trợ quan trọng. Kai Havertz, dù không phải mẫu tiền đạo mắn bàn thắng, nhưng khả năng liên kết lối chơi của anh tốt hơn hẳn so với Gabriel Jesus, Viktor Gyokeres hay Mikel Merino. Havertz đã vắng mặt tại Ngoại hạng Anh kể từ vòng đấu mở màn gặp chính Man Utd.
Bên cạnh đó, vai trò của Ben White thường bị đánh giá thấp. Dù Jurrien Timber đang chơi tốt và tạo ra mối đe dọa trong vòng cấm, nhưng hành lang phải của Arsenal chỉ thực sự bùng nổ khi có Ben White.
Những pha chạy chồng biên của White giúp Saka có khoảng trống cắt vào trong dứt điểm, tạo nên tam giác tấn công hủy diệt cùng Odegaard. Việc Arteta tung White vào sân thay Hincapie và đẩy Timber sang cánh trái trong trận thua vừa qua cho thấy ông cũng nhận ra tầm quan trọng của sự kết hợp này.
Arsenal vẫn đang đứng đầu bảng, hơn nhóm bám đuổi 4 điểm và là ứng viên số 1 cho chức vô địch. Nhưng lịch sử chỉ ra rằng, để chạm tay vào cúp bạc, họ cần một sự bùng nổ cá nhân. Đó phải là sự tái hiện của những cú nước rút thần thánh như Marc Overmars mùa 1997-98 hay Freddie Ljungberg mùa 2001-02.
Trong hệ thống hiện tại, Arsenal có nhiều cầu thủ tấn công tiềm năng, nhưng họ đang thiếu một người bước lên lĩnh xướng hàng công. Không quan trọng là ai, nhưng Arsenal cần một ngôi sao thức tỉnh ngay lập tức để phá vỡ sự bế tắc trong khâu ghi bàn từ bóng sống, trước khi lợi thế điểm số của họ bị san lấp.
Nếu độc giả quan tâm lịch sử Arsenal, có thể tham khảo bài viết Lịch sử Câu lạc bộ Arsenal: Từ Dial Square đến biểu tượng London.
